Türkiye’de Süt Sığırı Yetiştiriciliği Uygulamalarının Coğrafi Bölgelere Göre Karşılaştırılması

Authors : Jale Metin Kıyıcı, Mustafa Özdemir, Mehmet Ulaş Çınar

Pages : 127-146

Doi:10.51970/jasp.1834421

View : 213 | Download : 341

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Türkiye’deki süt sığırcılığı işletmelerinin yetiştirme uygulamalarının bölgelere göre benzerlik ve farklılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini 7 coğrafi bölgeyi temsilen şansa bağlı olarak seçilen 12 ilde Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliğine bağlı 614 yetiştiriciden elde edilen anket verileri oluşturmuştur. Çalışmada işletme sahiplerine ait bilgilere, işletmede mevcut hayvanların durumlarına, işletmelerde yürütülen pratik yetiştiricilik uygulamalarına ve işletmelerin yem kaynakları ile bunların kullanım durumlarına ait veriler kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kruskal–Wallis ve ki-kare testlerinden faydalanılmıştır. Çalışmadan elde edilen genel sonuçlar tüm bölgelerde yetiştirici ve eğitim kurumları arasında iletişim ve işbirliğinin yetersiz olduğunu, kayıt tutma oranının bölgeler bazında hâlâ arzu edilen düzeyde olmadığını, yetiştiricilikte seleksiyon konusundaki bilincin çoğu bölgede hala oluşturulmadığını göstermiştir. Bölgelere göre buzağı ölümleri ve buzağıların sütten kesim yaşı sonuçlarında özellikle Karadeniz ve Akdeniz Bölgesinde uç değerler elde edilmiş bu sonuçlar kolostrum yönetimi ve sütten kesim yaşının önemi konusunda yetiştirici bilincinin artırılması gerektiğini göstermiştir. Tüm bölgelerde kültür ırkları yetiştiricilikte ilk sırada yer almış, ancak tercih edilen ırkın bölgelere göre değişiklik gösterdiği görülmüştür. Bu durum ırk tercihlerinin bölgesel farklılıklardan etkilendiğini ortaya koymuştur. Suni tohumlama tüm bölgelerde en çok tercih edilen üreme tekniği olmakla birlikte, ilk tohumlamadaki düşük başarı oranı bu alanda iyileştirmeye ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Yetiştirme maliyeti bakımından ilk tohumlama yaşı önemlidir ve çalışmada bazı bölgelerimizde bu konuda sürü yönetimi stratejilerinin uygulanması gerektiği ortaya çıkmıştır. Çalışmada laminitis görülme durumu bakımından bölgeler arasında anlamlı farklılıklar her bölgedeki topallık parametresi ile risk faktörleri ilişkisinin özel olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak Türkiye’nin yedi farklı bölgesinde faaliyet gösteren süt sığırı işletmelerinin genelinde teorik ve pratik bilgi eksikliklerinin giderilmesi için yetiştirici ile ilgili kuruluşlar arasında iletişim ve iş birliğinin arttırılması gerektiği tespit edilmiştir. Tüm bölgelerde işletmelerin özellikle hayvan sayısı bakımından kapasitelerinin iyileştirilmesi, bölgelerin iklim ve tabiat şartlarına uygun hayvan ırkının ve yem kaynakları üretiminin teşvik edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Sığır yetiştiriciliği, Sürdürülebilir üretim, Anket, Yetiştirme pratikleri, Bölgesel farklılıklar

ORIGINAL ARTICLE URL