Osmanlı Arşiv Belgeleri Işığında XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısından XIX. Yüzyılın İlk Yarısına Kadar Hırka-i Saadet Merasimleriyle İlgili Bazı Tespitler

Authors : Nahide Şimşir
Pages : 127-144
Doi:10.59054/hed.1592624
View : 117 | Download : 30
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Topkapı Sarayı\\\'ndaki Hırka-i Saadet Odası\\\'nda her yıl Hırka-i saadet merasimleri yapılmıştır. Merasim için her ramazan ayının on ikisinde Hırka-i saadet ve diğer emanetler Revan Köşkü\\\'ne taşınmış ve Hırka-i Saadet Odası\\\'nın tozları alınıp, duvarları gül suyuna batırılmış süngerler ile silinmiştir. Ramazan ayının on beşinci günü de Hırka-i Saadet Odası\\\'nda Hz. Muhammed\\\'in hırkası dinî bir merasimle ziyaret edilmiştir. Merasim özetle şöyle yapılmıştır; ramazanın on beşinde sabah namazından iki saat önce padişah, Has Odalılar ile birlikte Hırka-i Saadet Odası\\\'na gitmiştir. Hırka-i saadetin gümüşten yapılmış yaldızlı büyük sandukası gümüş sehpa üzerinden alınmış ve yedi adet değerli işlemeli kadife bohçaları çözülmüş ve iki kanatlı altından yapılmış anahtarı padişahta bulunan altın çekmece açılmıştır. Aynı zamanda bütün has odalılar birinci ve ikinci imam olan Has Oda imamı ve sesi güzel müminler aralıksız Kur\\\'an-ı Kerim okurken, önce halife ve sonra işaret ettiği kişiler tarafından ziyaret ve teslim edilmiştir. Merasim sonunda yine padişah tarafından Sanduka-i saadet içinde muhafaza altına alınmıştır. Hırka-i saadet merasiminin yapıldığı gün, yeniçerilere de baklava verilmesi adettir. Hırka-i saadet töreni esnasında yeniçerilerin yapmış olduğu saygısızlık ve halka eziyet etmeleri, Yeniçeri Ocağı\\\'nın kaldırılmasının sebeplerinden biri sayılmıştır. Hırka-i saadet merasimi, bu merasime katılanlar, kutsiyet atfedilen Hırka-i saadet suyunun dağıtımı vb. ile ilgili Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi\\\'nde XVIII. ve XIX. yüzyıla ait bugüne kadar yayımlanmamış defter ve belgeler bulunmaktadır. Çalışmamızda yayımlanmamış arşiv kayıtları, Osmanlı kronikleri ve araştırma-inceleme eserleri ışığında hem Hırka-i saadet merasimine yansıyan Osmanlı teşrifat üyeleri, adabı ve görevlerini, hem de törenlerinin icrası ve anlamı üzerinde durulmuştur.
Keywords : Osmanlı Arşivi, Hırka-i Saadet Suyu Defterleri, Hilat Defterleri

ORIGINAL ARTICLE URL