Osmanlı Arşiv Belgeleri Işığında İşkodra Hükûmet Konağı (1857-1912)

Authors : Enes Kavalçalan

Pages : 235-282

Doi:10.59054/hed.1645067

View : 43 | Download : 22

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Tanzimat Fermanı\\\'nın ilan edilmesiyle 1830\\\'lardan itibaren devam etmekte olan ıslahat hareketleri bir program çerçevesinde yeniden düzenlenmiş, buna bağlı olarak mülki ve idari yapı değiştirilmişti. Yeni yönetim anlayışıyla beraber kent siluetine yeni mimari ögeler eklenmişti. Bunlardan biri de hükûmet konaklarıdır. Bu çalışmayla birlikte İşkodra vilayetindeki hükûmet konağının inşa süreci Osmanlı arşiv belgelerinden yararlanılarak ele alınmıştır. Konak hakkındaki yazışmalar 1857 yılından başlayarak 1912 yılına kadar devam etmişti. Yazışmalara göre 1850\\\'lerde İşkodra Kalesi dâhilinde yer alan binalar yönetim merkezi olarak kullanılmaktayken yapıların harap duruma gelmesiyle hükûmet konağı için kasaba merkezinde üç ev kiralanmıştı. Zaman içerisinde ihtiyaçlar doğrultusunda bu evlere eklemeler yapılarak kullanılmaya devam edilmiş ancak evlerin de kullanılamaz hâle gelmesiyle tam teşekküllü bir hükûmet konağının inşası gerekli görülmüştü. Konak için 1873 ve 1888 yıllarında keşif defterleri ve çizim hazırlanmıştı. Fakat bu süreçte bina inşa edilememiş eski konak kullanılmaya devam edilmişti. Son olarak 1910 yılında konağın inşası için bir kez daha harekete geçilmişti. 1912 tarihli sigorta belgesinden konağın inşa edildiği anlaşılmaktadır. Aynı belgeden yola çıkılarak konağın bugünkü konumu etrafındaki kamu yapıları ile birlikte tespit edilebilmektedir. Araştırma, İşkodra hükûmet konağının inşa süreçlerini ortaya koyması, önerilen planları gün yüzüne çıkararak yorumlaması, keşif defterlerini çözümleyerek dönemin inşaat ortamına ışık tutması ve aynı zamanda vilayetteki yapı organizasyonunda rol oynayan tasarımcı ve yürütücüler hakkında bilgiler sunması açısından önem taşımaktadır.
Keywords : Osmanlı Mimarisi, Tanzimat, İşkodra, Hükümet Konağı, Balkanlar

ORIGINAL ARTICLE URL