ŞİİRDEN TARİHİ OKUMAK: II. MAHMUD DÖNEMİNDEKİ ASKERİ YENİLENMENİN KLASİK TÜRK EDEBİYATINA YANSIMASI

Sultan II. Mahmud döneminde yapılan ıslahatlar, Tanzimat dönemine bir hazırlık niteliğindedir. Başta yeniçeri ocağının kaldırılması olmak üzere birçok askeri gelişmeler bu dönemde gerçekleşmiştir. Dönemin aydınları olan şairler, bu gelişmeleri şiirlerine yansıtmışlardır. Bu sebeple bu dönemde yazılan divanlar incelenmiş ve konuyla ilgili şiirler tespit edilerek yeniliklerin yansımaları kaydedilmiştir. Bu çalışmada önce Osmanlı Devleti’nin Avrupa ile olan ilişkisinin mahiyetine değinilmiş daha sonra bu ilişkinin hangi kavramla tanımlanması gerektiği üzerinde durulmuştur. Yeniçeriliğin kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun kurulması; kışlalar, tabyalar, kaleler, tersane, tüfenghane, cephane gibi tamir veya inşa edilen yapılar, başlıklar halinde, şiire yansıdığı ölçüde, ele alınmıştır. Yapılan yeniliklerin arkasındaki coşku, heyecan, ümit, sevgi, nefret gibi duygulara şiir aracılığıyla ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu makalenin amacı söz konusu dönemdeki olayların gerisinde yer alan duygusal alana şiir vasıtasıyla temas etmektir.