MEVLÂNÂ’YA İZAFE EDİLEN BİR ŞİİR ŞERHİ: ABDÜLMECİD ŞİRVÂNÎ’NİN HİTÂB-I SİHRÎ ADLI ESERİ

Authors : Emrah GÜNDÜZ

Pages : 149-187

Doi:10.28981/hikmet.1132831

View : 52 | Download : 11

Publication Date : 2022-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede hayatının bir bölümünü İstanbul’da geçirmiş Azeri kökenli Abdülmecid Şirvânî’nin (d. 18??- ö. 19??) Türkçe tek eseri olan Hitâb-ı Sihrî”nin tanıtımı ve muhteva incelemesi yapılmıştır. Eserin müellif hattı el yazması, tek nüsha hâlinde Vatikan Kütüphanesi Türkçe Yazmaları Kataloğu vat.turco.135 numarada tespit edilmiştir. Eserde Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’ye nispet edilen bir Farsça şiirin şerh ve tercümesi yapılmıştır. Sabah erken kalkmanın fazileti üzerine yazılan ve dönemin padişahı Mehmet Reşat’a takdim edilen eser, dinî-tasavvufi türde olup süslü nesir özellikleri taşımaktadır. Üç dilde yazılmış eserde şerh edilen manzumeyle ilgili tercümelerde Türkçe, dinî alıntılarda Arapça, şiir alıntılarında Farsça kullanılmıştır. Eserin içeriğiyle ilgili olarak, Şirvânî tarafından Mevlânâ’ya izafe edilen “Berhîz vakt-i subh-dem” redifli 16 beyitlik Farsça şiirin, muteber Mevlânâ kaynaklarında geçmediği tespit edilmiştir. Bu çalışmayla söz konusu şiirin Mevlânâ’ya aidiyeti irdelenmiş ve bu konu tartışmaya açılmıştır. Bununla birlikte Türk edebiyatı şerh ve tercüme geleneğine katkı sunacak olan Hitâb-ı Sihrî adlı eserin ilim âlemine sunulması hedeflenmiştir. Eserde şerhi yapılan manzumenin Mevlânâ’ya aidiyeti konusunda şüpheler dile getirilmiş ve bu konuda ihtiyatlı olunması gerektiği vurgulanmıştır.Bu çalışmayla, şerh ve tercüme etkinliğine katkı sunacak olan Hitâb-ı Sihrî adlı eserin ilim âlemine sunulması hedeflenmiştir. Eserde şerhi yapılan manzumenin Mevlana’ya aidiyeti konusunda şüphelerimiz dile getirilmiş ve bu konuda ihtiyatlı olunması gerektiği vurgulanmıştır.
Keywords : Farsça, Mevlana Celalettin Rumi, şerh, şiir, tercüme

ORIGINAL ARTICLE URL