İştipli Abdülkerîm Efendi’nin Hayatı ve Şiirleri (H.1015/M.1606/7)

Authors : Dilek Ünlü

Pages : 360-375

Doi:10.28981/hikmet.1636171

View : 145 | Download : 211

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Kültür mirasımızın temsilcisi olan edebî eserler, geçmiş ve gelecek arasında mühim bir köprü vazifesi görür. Eski Türk edebiyatı sahasında bugün hâlâ bilinmeyi bekleyen pek çok şair ve edebî eser mevcuttur. Edebî eserlerin bugüne gelebilmesini sağlayan müelliflerin hayatı, edebî yönü, hayat görüşü hakkındaki bilgilerin ortaya çıkması, müellifin eserini de sıhhatle anlamak ve yorumlamak için önem arz eder. Bu düşünceler mihverinde çalışmamıza 16. yy sonları ve 17. yy başlarında yaşamış olan mutasavvıf dîvân şairi İştipli Abdülkerîm Efendi’nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri konu edilmiştir. İştibî mahlası ile bilinen Abdülkerîm Efendi, Vâiz Efendi, Büyük Şeyh, Emir Vâiz ünvanlarıyla da tanınmaktadır. Vaizlik, müderrislik ve şeyhlik yapmış olan İştibî, Halvetiyye tarikatına mensuptur. Eserlerinde dinî tasavvufî içerik hâkimdir. İştibî’nin hayatı ve eserleri hakkındaki bilgilere, biyografik kaynaklardan ve mecmûalardan ulaşmaktayız. İştibî’nin şiirlerinin yer aldığı müstakil bir eseri bulunmamaktadır. Bu çalışmada, İştibî’nin hayatı hakkındaki bilgilere, eserlerine ve tespit ettiğimiz altı şiirine ve kahve tüketiminin caiz olup olmadığı üzerine fetva vermesi için Bostanzâde Muhammed Efendi’ye sorduğu on iki beyitlik bir manzumesine yer verilmiştir. İlahi türünde olan bu altı şiir ve bir manzumesi aruz vezni ile yazılmış dinî tasavvufî konulu metinlerdir. Şairin şiirleri bilhassa tekke ve tasavvuf mûsikîsi içinde bestekarlarca güfte olarak da tercih edilmiş şiirlerdir.
Keywords : İştibî Abdülkerîm Efendi, Biyografi, Üslûbu, Şiirleri, Tasavvuf Anlayışı, Musikî

ORIGINAL ARTICLE URL