Debreli Vildân Fâik Efendi'nin Risâletü fî şerhi’l-hilyeti’n-nebeviyye'si

Authors : Hüseyin Şıra

Pages : 709-732

Doi:10.28981/hikmet.1735890

View : 172 | Download : 198

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Hz. Peygamber’in fiziki özelliklerini anlatan manzum, mensur veya her iki tarzda da yazılmış hilye türü eserler Osmanlı sahası Türk edebiyatında hayli yekûn tutmaktadır. Bu türe olan ilginin baş sebebi olarak Hz. Peygamber’e duyulan hürmet ve muhabbet ile onun şefaatine erişme arzusu gösterilmektedir. Bununla birlikte İslâm dininin insan resimlerinin yapılmaması yönündeki tutumu dolayısıyla müelliflerin hilye tercüme veya şerhine yöneldikleri bilinmektedir. Osmanlı’nın siyasi, askeri, kültürel ve edebî açıdan en uzun ve hareketli asrı olan XIX. asrın ikinci yarısı ile XX. asrın ilk çeyreğinde yaşamış ilmiye sınıfına mensup Debreli Vildan Fâik Efendi’nin Arap dili ve edebiyatı, fıkıh, tefsir, tasavvuf gibi sahalara dair eserleri bulunmaktadır. Bunlardan birisi de bu çalışmaya konu olan Risâletü fî şerhi’l-hilyeti’n-nebeviyye isimli mensur bir hilye şerhidir. Müellifi bilinen mensur hilye tercüme ve şerhleri içerisinde kaleme alınan son eserlerden birisi olması Vildan Fâik Efendi’nin bu metnini değerli hâle getirmektedir. Ayrıca metnin başında yer alan mukaddimedeki Hilye-i Hâkânî’den alıntılanan manzum parçalar ve eldeki iki nüshası da eserin önemini artırmaktadır. Nüshaların müellif nüshası olduğu ferağ kayıtlarından anlaşılan bu hilye şerhinin hazırlanan çeviriyazılı metninden önce müellifine dair kısa bir bilgi verilmiş ve çalışmaya konu eserin metni değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuna her iki nüshanın da ilk ve son varakları eklenmiştir.
Keywords : Türk İslâm edebiyatı, Hz. Peygamber, hilye, tercüme, şerh, Vildan Fâik

ORIGINAL ARTICLE URL