Eski Anadolu Türkçesi Tıp Metinleri Bağlamında Arap-Türk Dil İlişkileri

Authors : Nuray Demir Öztürk

Pages : 505-516

Doi:10.28981/hikmet.1735901

View : 141 | Download : 229

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Araplar ve Türkler uzun yüzyıllara dayanan ortak bir kültürel mirasa sahiptir. Bu iki kavim arasında İslamiyet öncesinde başlayan sınırlı ilişkiler; İslamiyet sonrasında Arap birliklerinin Orta Asya’ya kadar ulaşmalarıyla birlikte derinleşmiştir. Türklerin, önce İdil Bulgarları sonra Karahanlılar ve Oğuzlar ile birlikte İslamlaşması hızlı bir Türkçe -Arapça dil temasını da doğurmuştur. Başlangıçta dinî terminoloji ile sınırlıymış gibi gözüken Arap-Türk dil ilişkisi zamanla gelişmiş farklı sahalarda ve dönemlerde bu iki dil birbirini etkilemiştir. Bu çalışmanın konusu da Eski Anadolu Türkçesi döneminde Türk-Arap dil ilişkisini tıp metinleri üzerinden incelemektir. 13.-15. yüzyılllar arasında Anadolu sahasında kaleme alınmış mensur tıp metinlerinde tespit edilen Arapçadan alıntılanmış yaklaşık 3800 civarında kelime bulunmaktadır. Bu kelimelerin Arapçadan Türkçeye alıntılanırken hangi motivasyonların etkili olduğu, alınma şekilleri, kategorileri bu çalışmanın alt başlıklarını oluşturmaktadır. Ayrıca bir dilin diğer dilden sözcük alıntılamasının basit bir nedenselliğe dayanmadığı, ardında yatan birçok faktörün bu konuda etkin olduğu dilbilimsel yöntemler üzerinden bu çalışma ile gösterilmiştir. Türk-Arap dil ilişkisi çok boyutlu ve geniş bir zaman dilimini kapsar. Çalışmanın amacı sadece ufak bir kesit üzerinden Türk-Arap dil ilişkisinin çok boyutluluğuna ve önemine dikkat çekerek yeni çalışmaların yapılmasını teşvik etmektir.
Keywords : Arapça-Türkçe, dil ilişkisi, alıntılama, tıp metinleri, Eski Anadolu Türkçesi

ORIGINAL ARTICLE URL