İslam Hukukunda İrtidat Fiili İçin Öngörülen Asli Yaptırım Üzerine Bazı Düşünceler

İslam dünyasında, azımsanmayacak sayıda artçı şoka rağmen, özellikle  düşünce düzleminde suların durulduğunu söylemek hala mümkün  görünmemektedir. Sağlıklı bir zihniyet dönüşümü gerçekleştirememenin  yansıması olarak, bir yanda klasik fıkıh birikiminin sabiteleri diğer yanda  batı orijinli olmakla beraber tüm insanlık için ortak ve üst değerler olarak  ileri sürülen demokrasi ve insan hakları gibi kavramlar karşısında İslam’ı  referans alan entellektüelin ortaya koyduğu tavır oldukça ilgi çekicidir.  Geleneksel İslam birikiminin verileri kurtulmak istenilen yük olarak  görüldüğü için bunların tasfiyesi amacıyla, eklektik ve apolojik bir hatt-ı  hareket takip edilmektedir. Meşruiyet çerçevesi genellikle Kur’an’la  sınırlandırılmakta, çoğu zaman bağlamından koparılarak çağdaş yükselen  değerlerle uyum içerisinde olan bir söylem düzeyine oturtulan bazı ayetler  birer slogan haline getirilmekte, bunlara aykırı görülen malzeme de gerçek  İslam/Kur’an İslam’ı olarak adlandırılan normatif çizgiden bir sapma olarak  değerlendirilerek çöp sepetine gönderilmektedir. Bu ameliye esnasında gerek  klasik fıkıh usulünün bazı kural ve kavramlarını, gerekse fıkıh  literatüründeki bazı içtihatları elverişli hale getirilebildikleri ölçüde dolgu  malzemesi olarak kullanmak imkan dahilindedir. Tasvire çalıştığımız  anlayışın karşısında yer alan, klasik birikimin kutsiyet izafesiyle  muhafazasını öngören yaklaşım apayrı bir profil çizmektedir. Ya dış  dünyadan izole olma imkanı kalmadığı için iyice marjinalleşmekte, sıkıştığı  noktalarda hile-i şeriyye mantığından medet ummakta ya da geçmiş  birikimin kutsiyetini söylem düzeyinde muhafaza etmekle beraber, pratikte  kendisini bu birikimle kayıtlı görmeyerek oportünist bir tavır  sergilemektedir.