Dijital Gözler Altında: Sosyal Medya Çağında İnsanların Görüşlerinden Korkma (FoPO) Ölçeğinin Geliştirilmesi

Authors : Emre Uysal, Nida Palabıyık, Gokben Bayramoğlu, Meltem Özbay

Pages : 484-511

Doi:10.17218/hititsbd.1613727

View : 132 | Download : 65

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sosyal medyanın yükselişi, bireylerin kendileri ve başkaları hakkındaki algılarını köklü bir şekilde etkilemektedir. Bu platformlar, bireylerin sürekli kendilerini sergilemelerine ve başkalarının onayını aramalarına neden olarak “Başkalarının Görüşlerinden Korkma” (FoPO – Fear of People’s Opinion) olgusunun yaygınlaşmasına yol açmaktadır. FoPO, bireylerin sosyal medya kullanımındaki davranışlarının önemli bir belirleyicisi haline gelirken, psikolojik baskılar ve davranışsal sonuçlar üzerinde güçlü etkiler yaratmaktadır. Bu bağlamda, sosyal medyanın bireyler üzerindeki etkileri ve FoPO’nun bireylerin psikolojik sağlığı üzerindeki rolü üzerine yapılan araştırmalar kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, bireylerin FoPO düzeylerini ölçmek amacıyla kapsamlı bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme süreci iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, ölçek maddeleri oluşturulmuş ve uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliliği sağlanmıştır. İkinci aşamada, geniş bir katılımcı kitlesiyle pilot testler yapılmış ve ölçeğin yapı geçerliliği ile güvenilirliği test edilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin yüksek iç tutarlılık değerleri gösterdiğini ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu ortaya koymuştur. Geliştirilen FoPO Ölçeği, üç boyut ve toplam 15 ifadeden oluşmaktadır. Bu boyutlar şu şekilde belirlenmiştir: Olumsuz Yorum Korkusu (bireylerin sosyal medya ortamında negatif değerlendirmelerden kaçınma çabası), Beğenilme ve Onaylanma İhtiyacı (pozitif geri bildirim alma ve kabul edilme arayışı) ve Sosyal Destek ve Etkileşim (sosyal bağları güçlendirme ve destek arayışı). Araştırma sonuçları, FoPO’nun bireylerin sosyal medya bağımlılığı ile ilişkili olduğunu ve bu durumun bireylerin özsaygı ve kimlik algıları üzerinde olumsuz etkiler yarattığını göstermektedir. Özellikle bireylerin olumsuz yorumlardan kaçınma ve onaylanma arayışlarının, sosyal medya bağımlılığına zemin hazırladığı gözlemlenmiştir. Bu süreç, bireylerin sürekli bir değerlendirme ve karşılaştırma döngüsüne girmesine neden olmakta ve gerçek benlik ile dijital kimlik arasında gerilim yaratmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma bireylerin FoPO düzeylerini ölçmek için kapsamlı ve güvenilir bir ölçek sunarak literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Bulgular, sosyal medya kullanım alışkanlıklarını yönetmeye yönelik farkındalık çalışmalarının geliştirilmesine rehberlik ederken, teknoloji şirketlerinin bireyler üzerindeki olumsuz etkileri azaltacak politikalar geliştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, bireylerin dijitalleşme sürecine daha sağlıklı bir şekilde uyum sağlamasına yönelik stratejiler geliştirilmesi gerekmektedir.
Keywords : Sosyal Kaygı, Sosyal Medya, Eleştiri Korkusu, Sosyal Medya Anksiyetesi

ORIGINAL ARTICLE URL