YAPAY ZEKÂ İLE İNSAN YAKINSAMASINI FELSEFE DÜŞÜNÜRLERİNİN YAKLAŞIMLARI ÜZERİNDEN ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Hakan Tan

Pages : 306-333

Doi:10.20304/humanitas.1602451

View : 73 | Download : 31

Publication Date : 2025-03-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Felsefe düşünürlerine göre Antik Yunan filozoflarının varlığı, varolanı ve varoluşu düşünmesi, araştırması ve betimlemesi ile insanın, Tin’in, Ruh’un ve Dasein’in yükselişi başlamıştır. İnsan varlığı, zihin, bilinç, akıl, sağduyu ve yargı gücü gibi özelliklere sahip olması ile diğer canlı varlıklardan ayrışmaktadır. Günümüzün ruhu ve düşüncesi ise yapay zekânın yükselişidir. Günümüz bilim insanları ve mühendisleri insanın sahip olduğu, bilinç, düşünme, kavram, kuram, akıl, sağduyu ve yargı gücü gibi özelikleri yapay zekâ ve onun görünüşünü (fenomen) sağlayan robota da eklemek için çalışmaktadır. Araştırmanın sorunlaştırma konusu, yapay zekânın insanın sahip olduğu bilinç, sağduyu ve yargı gücüne sahip olup olamayacağıdır. Çalışmada fenomenoloji ve diyalektik yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmada insanı hayvandan ayıran özellikler olarak açıklanan sağduyu, bilinç ve yargı gücü yetisinin ana öğeleri betimlenmekte; sağduyu, bilinç ve yargı gücü yetisine sahip olan insan ile yapay zekâ karşılaştırılmakta, aralarındaki bağ ve ilişkiler incelenmekte ve insanın sahip olduğu özellikler parçalara ayrıştırılarak, yapay zekâ ile karşılaştırılmakta; insanın deneyim ile elde ettiği bilgiye, yapay zekânın da sahip olup olamayacağı incelenmektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre, insan ile yapay zekâ bilişsel kapasite yönünden yakınsamakta, duygu, duygulanım, yargıgücü, estetik ve sanat yönünden ayrışmaktadır. Çalışma, yakınsama kavramıyla araç-insan, arasındaki açıklığın küçüldüğüne ve birbirleriyle kesişmeden yaklaştığına dikkat çekmesi açısından önemlidir.
Keywords : Yapay zekâ, Bilinç, Sağduyu, Tin, Yargı gücü

ORIGINAL ARTICLE URL