ESKİ TÜRK YAZITLARINDA KİŞİLİK SIFATLARI

Authors : Meltem Can

Pages : 111-124

Doi:10.20304/humanitas.1686183

View : 66 | Download : 52

Publication Date : 2025-10-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Kişilik, insanda küçük yaşlardan itibaren şekillenmeye başlayan, oluşumunu genetik, çevre, toplum, psikoloji gibi etmenlerin belirlediği, insanın diğer insanlarla ilişkisi sırasında ortaya çıkan düzenli davranış kalıplarında gözlemlenen, gelişimi kişinin doğumundan başlayarak ölümüne kadar devam eden dinamik bir süreçtir. Kişilik yapısını anlamaya yönelik ilk deneysel çalışmalar doğal dillerin söz varlığında yer alan kişilikle ilgili sözcükleri belirleme çalışmalarıdır. Bu amaçla yıllar süresince dillerin söz varlıklarını gösteren sözlükler taranmış, insanın kişiliğini betimleyen sözcükler listelenmiş, bu sözcükler belirttikleri anlamlar itibariyle sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Yapılan sınıflandırma çalışmaları sonucunda alan yazında beş faktör modeli adıyla geçerlilik kazanmış, kişiliğin temelde beş boyutunu ve bu boyutları ifade eden sözcük listeleri oluşturulmuştur. Bu çalışmada Türk dilinin ilk yazılı kaynakları olan Eski Türk Yazıtlarındaki kişilik belirten sözcükler çıkarılmış ve bu sözcükler beş faktör modeline göre sınıflandırılmıştır.
Keywords : Kişilik, , kişilik yapısı, beş faktör modeli, Eski Türk Yazıtları, Eski Türk Yazıtlarındaki kişilik sözcükleri

ORIGINAL ARTICLE URL