BULGARİSTAN'DA “SOYA DÖNÜŞ” SÜRECİNDE (1984–1989) ASİMİLASYONUN TEMSİLİ: BELENE DİZİSİ ÜZERİNDEN GÖSTERGEBİLİMSEL BİR İNCELEME

Authors : İlker Dere, Onur Usta

Pages : 173-193

View : 32 | Download : 27

Publication Date : 2025-10-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1984–1989 yılları arasında Bulgaristan’da Komünist rejim tarafından Türklere yönelik yürütülen asimilasyon politikalarının, TRT yapımı Belene dizisi (1989) üzerinden görsel ve simgesel göstergelerle nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Göstergebilimsel çözümleme yöntemiyle yürütülen araştırma, dizide yer alan karakter, mekân, kostüm ve nesnelerin birey-devlet, kimlik-baskı ve direniş-itaat ikilikleri bağlamında nasıl anlamlar taşıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. İncelemede; sürgün, dil yasağı, isim değiştirme, dinî baskılar ve kamusal aşağılamaların görsel düzlemde nasıl inşa edildiği analiz edilmiştir. Özellikle sahnelerde kimlik temelli baskıların temsili ön plana çıkarken, Bulgar bir balıkçının Türk esirlere yardım ettiği sahne, bireysel etik ve vicdanı merkeze alan nadir karşı-anlatı örneklerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Belene dizisinin, söz konusu dönemin baskıcı uygulamalarını görsel hafıza aracılığıyla aktardığını ve toplumsal bellek açısından önemli bir kaynak işlevi gördüğünü sonucuna varılabilir. Son olarak, Belene dizisinde baskıların ve zulümlerin canlı bir biçimde sunulmasının, o dönemde Bulgaristan Türklerine yönelik sistematik asimilasyonun sonlandırılması için kamuoyu oluşturmada etkili olduğu söylenebilir.
Keywords : Asimilasyon Politikaları, Belene Dizisi, Göstergebilim, Bulgaristan Türkleri

ORIGINAL ARTICLE URL