İKİNCİ SAVAŞ SONRASI EGEMENLİK KAYGILARI, BORÇ DİPLOMASİSİ VE STRATEJİK KONUMLANMA: ERKEN SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE TÜRKİYE’NİN BRETTON WOODS SİSTEMİNE KATILIMI

Authors : Zeynep Coşkun Koç
Pages : 125-144
View : 44 | Download : 32
Publication Date : 2025-10-16
Article Type : Research Paper
Abstract :İkinci Savaş sonrasında kurulan ve Birleşmiş Milletlerin başı çektiği dünya sisteminde, Bretton Woods Konferansı\\\'nın ardından imzalanan Bretton Woods Antlaşmaları da bu sistemin temel yapı taşlarındandır. Türkiye Cumhuriyeti’nin bu sisteme dâhil olma süreci, yalnızca ekonomik ve finansal ihtiyaçların değil, aynı zamanda dönemin ciddi siyasi sorunlarına da çözüm arayışının bir sonucudur. Sovyetler Birliği’nin Türkiye ile olan karşılıklı dostluk anlaşmasını feshettiğini bildirmesiyle birlikte, savaş yıllarından itibaren hissedilen ve giderek somutlaşan Rus tehdidi karşısında Türkiye’nin Atlantik ülkeleriyle daha derin ilişkiler kurma çabaları hız kazanmıştır. Bretton Woods sistemine katılım süreci bu bağlamda değerlendirilmelidir. Bu süreç, yalnızca siyasi bir gereklilik değil, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ekonomik sorunlara çok yönlü bir yaklaşım geliştirme iradesinin de göstergesidir. Türkiye, bu sisteme dâhil olurken, 100 yılı aşkın süredir çözülemeyen Düyun-u Umumiye borçlarını sonlandırmayı ve savaş mağlubu Almanya ile Japonya’ya olan borçların silinmesi sürecine katılarak bu yükten kurtulmayı hedeflemiştir. Karşılıklı taahhütler çerçevesinde ilerleyen bu süreç, dönemin sınırlı siyasi ve bürokratik imkânlarına rağmen çözüm üretme kapasitesinin bir göstergesidir. Ayrıca 100 yılı aşan borç meselesinin kapanması, Rus tehdidine karşı bir alternatif oluşturulması ve ülkenin uluslararası kredi fonlarına erişiminin artırılması gibi çok yönlü kazanımlar, Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet iradesi ortaya koyma yetkinliğinin önemli bir örneği olmuştur.
Keywords : Bretton Woods Sistemi, Borç Diplomasisi, Erken Soğuk Savaş Dönemi, Duyun-u Umumiye, İkinci Savaş Sonrası Dünya Düzeninde Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL