Otizmli Bireylerin Mekânsal İhtiyaçlarının Sinema Filmleri Üzerinden Okunması

Authors : Elif Gonca Gencer, Deniz Demirarslan

Pages : 196-236

Doi:10.21733/ibad.1658068

View : 133 | Download : 140

Publication Date : 2025-08-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Otizm kesin nedeni bilinmemekle birlikte küçük yaşlarda tespit edilebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Otizmin etkisi eğitim ile azaltılabilir ve birey normal yaşama uyum sağlayabilir. Otizmli bireylerde farklı semptomlar gösteren otizm, bireylerin algılarında da farklılık oluşturmaktadır. Oluşan bu farklılık bireylerde özelliklerin çeşitlenmesine neden olmaktadır. Çeşitli özelliklere neden olan otizm, bireylerin mekân algılarını da değiştirmektedir. Otizmli bireylerin yaşam alanları bireye özel tasarlanarak bireylerin yaşam kalitelerinin arttırılması sağlanabilir. Böylelikle yaşam kalitesi artan bireyler normal yaşama daha hızlı bir şekilde uyum sağlayabilir. Bu çalışma; Türkiye’de otizmli bireylerin mekânsal gereksinimlerine dair farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma kapsamında literatür taraması yapılmış ve yöntem bölümünde belirtilen iki uzman kurumda, kurumsal düzeyde genel bilgi edinmeye yönelik araştırma gerçekleştirilmiştir. Bir sonraki aşamada örneklem olarak seçilen otizm konulu filmler üzerinden otizmli bireylerin mekânsal ihtiyaçları belirlenmiştir. İnternet kaynaklı yapılan literatür taraması sonucunda otizm konulu 51 adet film tespit edilmiştir. Bu filmlerden internet kaynaklı Türkçe içerikli olanların hepsi izlenerek içerisinden otizmli bireylerin günlük yaşamlarında mekân kullanımlarındaki gereksinimlerine dair en çok bilgi veren 10 adet film örneklem olarak seçilmiştir. Seçilen filmler izlenerek analiz edilmiş otizmli bireylerin mekânsal ihtiyaçları belirlenerek iç mekân tasarım kriterleri oluşturulmuştur. Çalışmada iki farklı sonuca ulaşılmıştır. Birinci sonuca göre otizmli bireylerin ortak kullanım alanlarındaki mekân tasarımlarında her otizmli birey farklı olduğundan ve her bireye ayrı bir tasarım yapılamayacağından otizmli bireylerin genel özellikleri dikkate alınarak tasarım yapılmalıdır. İkinci sonuca göre ise otizmli bireylere özel olarak yapılacak kişisel mekânlarda her bireyin kendi özellikleri dikkate alınarak tasarım yapılmalı, genel geçer bilgiler kullanılmamalıdır.
Keywords : Otizm, Otizm ve Film, Mekân Tasarımı, Mekânsal Çözümleme, Mekânsal İhtiyaçlar

ORIGINAL ARTICLE URL