İklim Değişikliği Risk Algısını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Sistematik Bir Literatür Taraması ve Çıkarımlar

Authors : Musab Süleyman Köçer

Pages : 42-56

Doi:10.21733/ibad.1645431

View : 255 | Download : 648

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Review Paper

Abstract :İklim değişikliği, son yıllarda bilimsel kanıtların artması ve çevresel etkilerin belirginleşmesiyle küresel ölçekte önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu bağlamda, bireylerin iklim değişikliğini nasıl algıladığını anlamak, bu küresel soruna yönelik tutum ve davranışları şekillendirmede kritik bir rol oynamaktadır. Risk algısının öncüllerini belirlemek, bireylerin çevresel tehditleri nasıl değerlendirdiğini ve iklim değişikliğiyle ilgili politika desteği ve uyum stratejilerini geliştirme süreçlerini daha iyi anlamaya katkı sağlamaktadır. Literatürdeki çalışmalar, iklim değişikliği risk algısını etkileyen çeşitli faktörleri incelemiş ve bu faktörlerin açıklama gücünü değerlendirmiştir. Çalışmalar, yalnızca bireylerin bilişsel düzeydeki bilgilerini ve doğrudan deneyimlerini değil, aynı zamanda kişisel etkinlik algısını, bilim insanlarına ve medyaya duyulan güveni, politik ideolojileri, kültürel dünya görüşlerini, dini faktörleri ve mekânsal faktörleri de risk algısının belirleyicileri arasında ele almaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada bilişsel, deneyimsel, sosyo-kültürel ve sosyo-demografik bileşenler olmak üzere dört temel faktörün risk algısının oluşumundaki rolü incelenmiştir. Literatürdeki çalışmaların büyük çoğunluğu, iklim değişikliği risk algısının belirleyicilerini farklı kültürel bağlamlarda ve genellikle hane halkı üzerinde incelemiştir. Ancak iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden en fazla etkilenecek gruplar arasında yüksek dağ toplulukları, yerel halklar, çiftçiler, besiciler ve dağcılar gibi özel örneklem grupları bulunmaktadır. Türkiye\\\'nin coğrafi yapısı ve kırılgan ekosistemleri göz önünde bulundurulduğunda, bu grupların iklim değişikliği risk algılarının incelenmesi, yerel düzeyde etkili uyum ve azaltım politikalarının geliştirilmesi açısından kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmanın bulguları, Türkiye’de iklim değişikliği risk algısının belirleyicilerinin daha kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerektiğini vurgulamakta ve politika yapıcıların toplumun risk algısını şekillendiren temel faktörleri göz önünde bulundurarak uyum ve azaltım politikalarını geliştirmesi gerektiğini göstermektedir.
Keywords : İklim Değişikliği, Risk Algısı, İklim Politikaları, Faktörler, Belirleyiciler

ORIGINAL ARTICLE URL