Bazı Tarım Bitkileri Kullanılarak Arıtma Çamurundan Kurşun Kirliliğinin Şelat Destekli Fitoremediasyon Yöntemiyle Giderilmesi

Authors : Dudu Duygu KILIÇ, Aslıhan İPEK

Pages : 458-467

Doi:10.21597/jist.448258

View : 41 | Download : 7

Publication Date : 2019-03-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Fitoremediasyon, toprak, yer altı, yer üstü sularının hatta havadaki kirleticilerin ortadan elemine edilmesinde bitkilerin kullanıldığı bir yöntemdir.  Bu çalışmada, Allium cepa L.   (soğan), Chenopodium quinoa Willd. (kinoa) ve Brassica napus L. (kanola) türleri kullanılarak arıtma çamurundan Pb elementinin fitoremediasyon yöntemi ile temizlenmesi araştırılmıştır. Ayrıca fitoremediasyon kapasitesini arttırmak üzere kompleks yapıcı şelat ilave edilip, bitkilerin element giderim performanslarındaki değişimler gözlenmiştir. Ağır metal gideriminde şelat desteği olarak EDTA, hümik asit, 1-10 fenantrolin, nitro ve pridin kullanılmıştır. Tolerans İndeksi ( Tİ) değerleri incelendiğinde şelat ilavesinin bitkilerin gelişimi ve kuru ağırlık miktarlarında değişikliğe neden olduğu tespit edilmiştir.  Çalışmada bitkilerin kök, gövde ve yapraklarında ağır metal biriktirme miktarları incelenmiş ve türlerin köklerinde biriktirmenin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Özellikle hümik asit, EDTA ve nitro şelatının kullanıldığı deneme saksılarında ağır metal biriktirme miktarı daha yüksek bulunmuştur. Taşıma Faktörü ( TF) değerleri incelendiğinde EDTA, hümik asit, piridin  ve 1-10 feontralin şelatında A. cepa>C. quinoa> B. napus, nitro şelatında ise C. quinoa> A. cepa>B. napus bulunmuştur. En etkili birikim ise A.cepa ve C. quinoa türlerinde gerçekleşmiştir . Hiperakümülatör olarak bilinen B. napus nitro, piridin ve  1-10  fenantrolin  şelatları eklendiği zaman bu özelliğini göstermediği belirlenmiştir. Türlerin Pb elementini köklerde biriktirme ve üst organlara taşımasının şelat ekleme ile arttığı tespit edilmiştir. Buna göre, ağır metal alımını artırmak için hümik asit, EDTA ve nitro kullanılabileceğini göstermektedir.
Keywords : Allium cepa, Chenopodium quinoa ve Brassica napus, arıtma çamuru, fitoremediasyon, şelat

ORIGINAL ARTICLE URL