Influence of in vitro Micropropagation Growth Conditions on Stomatal and Morphological Characteristics of Mature Pistacia vera L.

Bu çalışma, olgun antepfıstığı ağaçlarının in vitro olarak mikroçoğaltımının farklı evrelerinden (çoğaltma, köklendirme, alıştırma ve rejenere bitki) elde edilen yaprakların stoma anatomisini, stoma indeksini ve su kaybını (%) ortaya çıkarmak için yapılmıştır. Yaprak yüzeyinde yapılan mikroskobik gözlemler, 0.81-2.02 μm uzunluğunda ve 1.58-3.80 μm genişliğinde eliptikten ovat stomaya kadar çeşitlilik göstermiştir. In vitro yetiştirilen bitkilerin özellikle alıştırma aşamasında yapraklarında stoma indeksinde (SI) bir artış gözlenmiştir (17.49±0.04). Alıştırma aşamasından sonra in vivo koşullara transfer edilen bitki yapraklarının stoma indeksi azalmıştır. Su kaybını ölçmek için, her çeşit numuneden elde edilen yapraklar, 30 dakika ile 2 saat arasında fırında kurutularak tartılmıştır. Çoğaltma aşamasındaki su kaybı yüzdesinin diğer aşamalara göre daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Stoma farklılaşmasının, uygulanan doğal şartlara aktarım metodu tarafından da etkilendiği tespit edilmiştir. Saksıların polietilen poşetlerle kapatılması yoluyla gerçekleştirilen aklimatizasyon yönteminin yaşama oranını arttırdığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, transplantasyon stresinden kaçınmak için in vitro mikro-çoğaltma aşamalarının optimizasyonunun gerekli olduğunu göstermektedir.