Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi

Authors : Mustafa YAŞAR, Mehmet SEZGİN
Pages : 2532-2542
Doi:10.21597/jist.1159707
View : 38 | Download : 10
Publication Date : 2022-12-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Genotip, çevre interaksiyonu diğer bitkilerde olduğu gibi ayçiçeği bitkisinde de verimi sınırlayan önemli bir faktördür. Çoklu çevre şartlarında yetiştiriciliği yapılan yağlık ayçiçeği genotiplerinden elde edilen tane verimi bakımından AMMI analizi kullanılarak genotiplerin stabilite durumları incelenmiştir. Bu çalışma; toplam on iki yağlık ayçiçeği genotipi ile altı lokasyonda iki yıl insert ignore into journalissuearticles values(2016 ve 2017); süre ile tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. AMMI analizi ile en stabil genotipler ve özel çevrelere uyumlu genotipler belirlenmeye çalışılmıştır. AMMI analizi ile kareler ortalamasının % 73.5 ile en fazla çevreden, % 19.5 ile interaksiyondan ve % 7.0 ile genotipten etkilendiği tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre G3, G8 genotiplerinin oldukça stabil oldukları ve bu çeşitlerle birlikte G4, G6, G7, G9 ve G10 genotipleri ortalamanın üzerinde bir verime, G1 genotipinin oldukça düşük verime sahip olduğu ve G9, G10 ve G11’in stabilite çizgisinden oldukça uzakta konumlandıkları ve dolayısıyla stabil olmadıkları anlaşılmıştır. AMMI analizi ile çevreler değerlendirildiğinde E5’in en elverişli ve yüksek verimli olduğu, bu çevre ile birlikte E10 ve E11’in ortalama verimin üzerinde bir verim ile sonuçlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan sektör analizinde ise G4 ve G6’nın E3, E4, E7, E10 ve E11 çevrelerde, G8, G7 ve G1’nun E1, E2, E5, E6 E8 ve E12 çevrelerde, G2 ve G9’un ise sadece E9 çevresinde yüksek performans sergiledikleri ve spesifik olarak bu çevrelerde önerilirken G1 ve G5 gibi diğer genotipler ise çevrelerle ilişkilendirilmemiştir. Sonuç olarak AMMI analizi ile görsel olarak en stabil ve yüksek verimli genotipler belirlenmiştir.
Keywords : AMMI, Ayçiçeği, verim, interaksiyon, stabilite

ORIGINAL ARTICLE URL