Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi

Authors : Züleyha Reçber

Pages : 134-146

Doi:10.21597/jist.1563250

View : 78 | Download : 48

Publication Date : 2025-03-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada; metilen mavisi boyar maddesinin sulu çözeltilerden giderimi için Diospyros kaki L. kabuğunun adsorpsiyon potansiyeli incelenmiştir. Temas süresi, pH, adsorbent miktarı, başlangıç boya konsantrasyonu, sıcaklık ve karıştırma hızının boya giderim verimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Adsorpsiyon 60 dakikada dengeye ulaşmıştır. Adsorbent miktarı arttıkça boya giderim verimi artarken adsorpsiyon kapasitesi düşmüştür. Başlangıç pH’sının sistem performansı üzerinde etkin bir parametre olduğu gözlemlenmiş ve en yüksek boyar madde giderim verimi pH 8’de elde edilmiştir. Adsorpsiyon mekanizmasını belirlemek için Langmuir ve Freundlich izoterm modelleri kullanılmış ve Freundlich izoterm modelinin deneysel verilere daha uygun olduğu tespit edilmiştir. 1 g/L adsorbent miktarı, 250 rpm karıştırma hızı, 100 mg/L başlangıç boyar madde konsantrasyonu, 25 ºC sıcaklık ve 6.68 pH’da 120 dakikalık temas süresinde %85.14’lük giderim verimine ulaşılmıştır. Sulu çözeltiden metilen mavi giderimini tahmin etmek için yapay sinir ağı modeli geliştirilmiştir. Xgboost algoritması ile en küçük ortalama kare hata (MSE) ve en büyük belirleme katsayısı (R2) değerleri sırasıyla 6.99 ve 0.99969 olarak belirlenmiştir. Sonuçlar Diospyros kaki L. kabuğunun metilen mavisi boyar maddesinin sulu çözeltilerden giderimi için etkili bir adsorbent olarak kullanılabileceğini ve yapay sinir ağının makul bir tahmin performansı sağladığını, geliştirilen yapay sinir ağı modeline dayalı simülasyonlar, farklı koşullar altında renk giderim sürecinin davranışını tahmin edebileceğini göstermiştir.
Keywords : Adsorpsiyon, Boya giderimi, Yapay sinir ağı, Diospyros kaki L

ORIGINAL ARTICLE URL