Sorghum Halepense Külü Kullanılarak Malahit Yeşili Boya Giderimi: Etkili Parametrelerin İncelenmesi

Authors : Muhammed Onay

Pages : 1383-1396

Doi:10.21597/jist.1594858

View : 33 | Download : 99

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, tarımsal üretimde ‘yabancı ot’ olarak adlandırılan, istenmeyen ürün olan kanyaş otunun (Sorghum halepense) külü kullanılarak, endüstride sıkça kullanılan toksik etkiye sahip Malahit yeşili boyar maddesinin adsorpsiyon yöntemi ile giderimi incelenmiştir. Kesikli (batch) adsorpsiyon sistemi ile gerçekleştirilen deneylerle başlangıç boyar madde konsantrasyonunun (50-250 ppm), adsorban miktarının (1-3 g), temas süresinin (30-120 dk) ve sıcaklığın (20-60 °C) adsorplama verimi üzerine etkileri incelenmiştir. Kullanılan adsorbanın adsorpsiyon sistemine uygunluğunu karakterize etmek için Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Fourier Dönüşümlü Kızılötesi spektroskopisi (FTIR) ve X-Işını Kırınım yöntemi (XRD) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, başlangıç boya konsantrasyonunun 150 mg/L, adsorban miktarının 2 g, temas süresinin 90 dk ve sıcaklığın 60 °C olduğu koşullar altında boya giderim veriminin %91.42 olduğu belirlenmiştir. Denge çalışmaları kapsamında adsorpsiyonun hangi izoterme daha uygun olduğunu belirlemek için Freundlich, Langmuir ve Temkin izoterm modelleri deneysel değerlere uygulanmıştır. En iyi uyum sağlayan modelin Freundlich modeli (R2:0.999) olduğu tespit edilmiştir. Bu modele göre adsorpsiyonun tabakalı ve heterojen yüzeye sahip olduğu SEM analizleriyle de desteklenmiştir. Ayrıca birim kanyaş otu külü başına giderilen maksimum malahit yeşili miktarı (Q0) 17.452 mg/g olarak hesaplanmıştır. Kanyaş otu külünün; doğal, kolay temin edilmesi, sürdürülebilir ve çevre dostu bir adsorban olarak kimyasal bir ön işlem olmadan katyonik boyar maddelerin gideriminde kullanımının uygunluğu bu çalışma ile ortaya koyulmuştur.
Keywords : Adsorpsiyon, Tarımsal atık, izoterm, Sürdürülebilirlik, Boyar madde

ORIGINAL ARTICLE URL