Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Bir Tekke Kütüphanesinin Serencamı: Şeyh Murâd Efendi Tekkesi Kütüphanesi

Authors : Osman Gördebil

Pages : 229-252

Doi:10.46231/sufiyye.1759974

View : 69 | Download : 74

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, Osmanlı döneminde İstanbul Eyüp’te faaliyet göstermiş olan Şeyh Murâd Efendi Tekkesi’ne bağlı kütüphanenin kuruluşu, koleksiyon yapısı ve Cumhuriyet döneminde yaşadığı dönüşüm süreci incelenmektedir. Çalışma, tekke bünyesinde oluşan kitap koleksiyonlarının sadece dinî değil, aynı zamanda ilmî ve kültürel birikimi yansıtan önemli yapılar olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada arşiv belgeleri, vakfiye metinleri, yazma eser kataloglarından sıkça yararlanılmış; tekke kütüphanesinin kuruluş gayesi, kitapların içeriği ve bu koleksiyonun zaman içinde nasıl dağıldığı çeşitli yönleriyle değerlendirilmiştir. Kütüphane, özellikle Şeyh Murâd Efendi ve tekkenin diğer şeyhlerinin ilmî ilgileri doğrultusunda şekillenmiş; tasavvuf, fıkıh, ahlak ve dil gibi alanlarda yazılmış Arapça ve Osmanlı Türkçesi eserlerle zenginleşmiştir. Bu eserler, tekkenin ilmî ve kültürel faaliyetlerinin bir yansıması olarak önemli bir yer tutmaktadır. 1925’te tekkelerin kapatılmasıyla birlikte kütüphanedeki eserler aile fertleri tarafından korunmuş, daha sonra Süleymaniye Kütüphanesi’ne özel bir koleksiyon olarak taşınmıştır. Bu süreç, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçişte yaşanan kültürel kırılmanın yazılı miras üzerindeki etkisini görünür kılmaktadır. Kütüphanenin Süleymaniye Kütüphanesi\\\'ne entegrasyonu, yazılı mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışma, bir tekke kütüphanesi örneğinden hareketle Osmanlı tasavvuf geleneğinin ilmî ve kültürel boyutlarını belgeleyerek literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Keywords : İlim, Tasavvuf, Osmanlı, Cumhuriyet, Vakıf, Tekke Kütüphanesi, Süleymaniye Kütüphanesi, Şeyh Murâd Efendi

ORIGINAL ARTICLE URL