Kubeysiyyat Hareketi: Çağdaş Şam Tasavvufunda Kadın Örgütlenmesi (Eğitim ve Siyasal Strateji)

Authors : Muhammed Nur Kaplan

Pages : 99-130

Doi:10.46231/sufiyye.1777024

View : 90 | Download : 189

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, Şam’da ortaya çıkan modern bir tasavvufî hareket olan \\\"Kubeysiyyat Hareketi\\\"ni ele almakta; yapısını, düşüncesini ve etkisini incelemektedir. Araştırmanın ilk bölümünde, Kubeyysiyat Hareketi’nin Şam’da ortaya çıkışı ile ardından bölgesel ve küresel düzeyde yayılışı ele alınmakta; ayrıca bu topluluğun tasavvufî iç yapısı ve bilinen geleneksel Şam tasavvufî gruplarından ayrılan hiyerarşik düzeni analiz edilmektedir. İkinci bölümde hareketin kendine özgü tasavvufî düşüncelerinin kadın üyeleri tarafından nasıl geliştirildiği açıklanmakta; hareketin teorik ilkeleri ve pratik ritüelleri detaylandırılmaktadır. Bu bağlamda, hareketin kurucusu ve ilk şeyhi Münire Kubeysî tarafından başlatılan süreçten, Hacce Hanan el-Şehbender’in “Kubeysiyyat” fikirlerinin, geleneksel Nakşibendiyye tarikatının bir nevi devamı olduğunu ortaya koymasına; ardından da Farah el-Ahras’ın yazılarıyla tasavvufî ve eğitsel kimliğin olgunlaşmasına kadar olan gelişim süreci ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise Kubeysiyyat Hareketi’nin Suriye’deki siyasî ve toplumsal etkisi incelenmektedir. Bu bölümde yalnızca topluluğun siyasî otoriteyle olan tarihî ilişkileri değil, aynı zamanda bu ilişkinin biçimleri ve karşılıklı etkileri de ele alınmakta; özellikle 2011’den itibaren Suriye Devrimi karşısında topluluk mensuplarının farklı tutumları arasındaki bölünmeye odaklanılmaktadır. Araştırma, Kubeysiyyat Hareketi’nin genel sosyal ortam üzerindeki etkisini ortaya koyarak hareketin, bilimsel, sosyal, siyasî ve ekonomik alandaki seçkin kadınları nasıl cezbettiğini; tasavvufî bir ruhla toplumun entelektüel, dinî ve sosyal değerlerini kadınlar aracılığıyla modern ancak köklü bir tasavvufî eğitim yaklaşımıyla nasıl dönüştürmeye çalıştığını göstermeyi amaçlamaktadır.
Keywords : Tasavvuf, Kadın, Kubeysiyyat, Eğitim, Siyaset, Suriye.

ORIGINAL ARTICLE URL