Hoca Ahmet Yesevî ve Yûnus Emre’nin Hakîkat Anlayışları

Authors : Şeniz Yıldırımer

Pages : 113-140

Doi:10.46231/sufiyye.1508512

View : 69 | Download : 39

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Hakîkatın tanımı ve hakîkate ulaşma konusu hem filozoflar, hem mutasavvıflar tarafından ele alınan önemli konulardan biri olmuştur. Tasavvufta hakîkat şeriatle birlikte değerlendiril- miş, daha sonraları tarikat ve mârifet de eklenerek hakîkat yolcusunun seyr-u sülûk aşamaları şeriat-tarikat-mârifet-hakîkat olarak isimlendirilmiştir. Sondaki mârifet-hakîkat, bazı sufilerce hakîkat-mârifet olarak belirtilse de bu yolculuk, hepsinde şeriat ile başlatılır ve amaç sâlikin bu aşamalardan sonra ilahî sırlara aşina olabilecek hale gelmesidir. 12. yüzyılda Türkistan’da bir aydınlanma hareketi başlatan büyük sufi Hoca Ahmet Yesevî (öl. 1166) de Divân-ı Hikmet’te “hikmet” adı verilen dörtlüklerinde hakîkatten bahsetmiş, hakîkat yolcusunun geçmek duru- munda olduğu halleri tasvir etmiştir. Anadolu’da ise Yûnus Emre’nin (öl. 1320 [?]) yine şiir yoluyla aktardığı tasavvuf anlayışında ilahî aşktan ve hakîkatten bahsettiğini görüyoruz. Biçim olarak şiir dilini kullanan iki büyük sufinin, bu benzerliğe paralel olarak tasavvuf anlayışlarında da aynı değerler üzerinde birleşmeleri ve içerik açısından yakınlıkları dikkat çekmektedir. Bu çalışmada her iki sufinin “hakîkat” kavramına getirdikleri tanımlar ve yorumlar ele alınarak, benzerlikler belirlenecektir.
Keywords : Ahmet Yesevî, Yûnus Emre, hakîkat, hikmet, aşk.

ORIGINAL ARTICLE URL