Şiir Sanatının Mantık Bilimindeki Yerine İlişkin Tartışmalar Bağlamında İbn Sînâ Mantığında Şiir Sanatının Konumlandırılışı

Authors : Ali TEKİN

Pages : 1-26

View : 38 | Download : 16

Publication Date : 2020-07-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Mantık tarihte ilk defa Aristoteles tarafından ortaya konulmuştur. Kategoriler, Yorum Üzerine, Birinci Analitikler, İkinci Analitikler, Topikler ve Sofistik Çürütmeler Üzerine isimli altı kitabın Organon’un bölümleri olduğunda şüphe yoktur. Ancak Retorik ve Poetika’nın Organon’un bölümleri olup olmadığı tartışılmıştır. İslam dünyasındaki kadar açık olmasa da Aristoteles’in Poetika’sının mantığın bir bölümü ve beş sanattan biri olarak değerlendirildiğine ilişkin ifadelere Yunan şarihlerin bazı eserlerinde de rastlanabilmektedir. Fârâbî, İbn Sînâ ve İbn Rüşd gibi İslâm mantıkçıları Retorik ve Poetika’yı kesin bir şekilde mantıkta ele almışlar ve Aristotelesçi poetika kuramını yeniden inşa etmişlerdir. İslam dünyasında neredeyse tüm mantıkçılar şiir sanatını mantığın bölümü olarak görmüşlerdir. İbn Sînâ şiir sanatını kısa eserlerinde mantığın bir bölümü olarak değerlendirmiş, bununla birlikte Kitâbu’ş-Şifâ’nın mantık kısmının son kitabı olan Fennü’ş-Şi‘r’de şiir sanatını ayrı bir kitapta ele almıştır. Bu makalede şiir sanatının mantığın bir bölümü olup olmamasına ilişkin tartışmalar zemininde İbn Sînâ’nın meseleyi nasıl ele aldığı ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Keywords : İbn Sînâ, Aristoteles, mantık, şiir, taklid, tahyil

ORIGINAL ARTICLE URL