Türkiye’de Epigrafi Çalışmalarının Öncüsü: Halil Edhem Eldem ve Kitâbe Araştırmaları

Authors : Suat Kaymak

Pages : 145-166

Doi:10.54600/igdirsosbilder.1616968

View : 105 | Download : 53

Publication Date : 2025-05-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Epigrafik kaynaklar, tarih araştırmalarında kullanılan en güvenilir kaynak türlerinden birini oluştururlar. Anadolu da epigrafik kaynaklar bakımından oldukça zengin bir coğrafyadır. Bu coğrafyada Selçuklu, Anadolu Beylikleri, Eyyûbî, Memlûk, İlhanlı ve Osmanlı dönemlerine ait pek çok kitâbe günümüze ulaşmıştır. Batılı bilim adamları, kitâbelerin önemini daha XVII. yüzyılın sonlarında anlamaya başlamışlardır. Türkiye’de ise ilk epigrafi çalışmaları XX. yüzyılın başlarında yapılmıştır. Bu alandaki ilk çalışmalar da Halil Edhem Eldem tarafından yapılmıştır. Eldem’in ilk yayımı müstakil olarak değil de Max van Berchem’in çalışmalarına yardımlarıyla ortaya çıkmıştır. Ancak sadece 2 fasikül yayımlayabilmişlerdir. Yine de bu yayım, Türkiye’de epigrafi çalışmaları için önemli bir adım olmuştur. Sonrasında Eldem, Târîh-i Osmânî Encümeni Mecmuası’nda ve aynı derginin adının değişmesiyle Türk Târîh Encümeni Mecmuası’nda yayımladığı makalelerle Türkiye Selçukluları, Anadolu Beylikleri, Memlûkler, İlhanlılar ve Osmanlılar dönemlerine ait birçok kitâbenin neşrini yapmıştır. Çalışmalarıyla Eldem’in, Türkiye’de epigrafi çalışmalarının öncüsü olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın amacı Eldem’in epigrafi sahasında kaleme aldığı 3 kitap ve 24 makale bağlamında Türkiye’de epigrafi araştırmalarının başlangıcı ile gelişimini incelemektir.
Keywords : Halil Edhem Eldem, Kitâbe, Selçuklular, Anadolu Beylikleri, Memlûkler, Osmanlılar

ORIGINAL ARTICLE URL