Osmanlı’da Taşra Rüşdiye Mektepleri: Silifke Örneği (1875-1913)

Authors : İbrahim Yılmaz

Pages : 127-144

Doi:10.54600/igdirsosbilder.1662255

View : 59 | Download : 64

Publication Date : 2025-10-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin geri kalmasının en önemli sebeplerinden birisinin eğitim alanındaki yetersizlikler olduğunun farkına varılmasıyla XIX. yüzyıldan itibaren bu alanda reformlara başlanmıştır. Bu reformların bir parçası ve orta öğretimin ilk kademesi olarak planlanan rüşdiye mektepleri Tanzimat Döneminde açılmaya başlanmış ve ilerleyen süreçte taşrada yaygınlaşmıştır. Bu çalışmada Silifke kazasındaki rüşdiye mektebi incelenmektedir. Çalışmada, mektebin kuruluş sürecinin nasıl geliştiği, eğitimi olumsuz yönde etkileyen faktörlerin neler olduğu gibi sorulara cevap aranmaktadır. Osmanlı son dönemi eğitim sistemi üzerine yapılan benzer çalışmalar çoğunlukla konuyu genel bir yaklaşımla ele alırken, bu çalışmada merkezden uzak bir rüşdiye mektebine içeriden bakılarak eğitim süreçleri incelenmektedir. Çalışmanın sonucunda, mektepteki eğitimi olumsuz etkileyen en önemli faktörlerin, öğrencilerin, bir orta öğretim kurumu olan rüşdiye mektebine, ilköğretim eğitimi almadan gelmeleri ve yaz sıcaklarından dolayı devamsızlık yapmaları olduğu anlaşılmıştır. Bu sorunların farkında olan idarenin ise rüşdiye öncesi eğitim yetersizliğini çözmek için ibtidaiye (ilkokul) mektepleri açtığı, devamsızlık sorununu ise eğitim takviminde değişiklikler yaparak aşmayı planladığı ortaya konulmuştur.
Keywords : Osmanlı, Eğitim, Rüşdiye, Silifke

ORIGINAL ARTICLE URL