Bir Osmanlı Eğitimcisi: Abdullah Vehbi Bey ve “Usul-i İbtidai Yahut Muallimlere Rehnüma” Adlı Eseri

Osmanlı İmparatorluğu’nda Tanzimat dönemi ile birlikte “eğitim olgusu”, bilim dalı olarak görülmüştür. Bu anlayış gereğince eğitim bilimi ile ilgili kaleme alınan telif ve tercüme eserlerin sayısında hızlı bir artış gözlemlenmiştir. Bu eserlerde, öğretmen, öğrenci, eğitim, öğretim, öğretim ilke ve yöntemleri, eğitim yönetimi ve öğretmenlik mesleğinin temel özellikleri gibi konular ana hatlarıyla ele alınmıştır. Eğitim Bilimi konusunda eser kaleme alan yazarların/eğitimcilerin bir kısmının öğretmenlik yapmak suretiyle teorik alandaki bilgilerini pratikte de fiiliyata döktükleri/dökmeye çalıştıkları da tespit edilmiştir.  İşte bu eğitimcilerden birisi de Trabzon Darülmuallimini’nde (Öğretmen Okulu) öğretmenlik görevini ifa eden Abdullah Vehbi Bey’dir. Abdullah Vehbi Bey, 1315(1898/1899) yılında Trabzon’da Serasi Matbaası’nda 31 sahife olarak basılan “Usûl-i İbtidaî Yahut Muallimlere Rehnüma”’ adlı bir eser kaleme almıştır ki, çalışmamız Abdullah Vehbi Bey’in bu eseri üzerine temellendirilmiştir. Bu çalışma ile Abdullah Vehbi Bey’in eserinde dile getirmiş olduğu fikirlerin/konuların (öğrenci psikolojisi, gelişim psikolojisi, öğretmenlik mesleğinin temel özellikleri, öğretim ilke ve yöntemleri, öğretim teknolojileri, sınıf yönetimi vb.) halen günümüz eğitim-öğretim anlayışında da güncelliğini koruduğu bulgusuna ulaşılmıştır.