Hz. Muhammed ile Arınma

Authors : Şefaettin Severcan

Pages : 71-89

Doi:10.62297/idrak.1666083

View : 55 | Download : 22

Publication Date : 2025-06-15

Article Type : Review Paper

Abstract :Sözlüklere ve tefsirlerdeki kısa tanımlara bakıldığında tezkiye/arınma kavramının büyük ölçüde tasavvufî açıklamaların egemenliği altında ele alındığı, dolayısıyla tezkiyenin anlamlarından sadece biri olan nefis tezkiyesinin öne çıkarılıp diğer anlamlarının adeta perdelendiği görülür. Nefis tezkiyesi, kuşkusuz, tezkiye/arınma kavramının içinde kendisine önemli bir yer bulur, ancak bu önem özellikle Kur’anî ve Peygamberî anlam alanının ihmal edilip perdelenmesine sebep olmamalıdır. Pek çok ayette dile getirilmesine rağmen arındırma, tasavvuf alanı istisnasıyla, genel olarak İslâmî ilimlerde, ama özellikle siyer alanında, hakkettiği ilgiye mazhar olamamıştır. Arınma ile ilgili ayetlerin sunuluş üslubuna bakıldığında, tezkiyenin Hz. Peygamber’in Risalet görevinin dört temel esasından biri olarak takdim edildiği görülmektedir. Aşağıda paylaştığımız bu ayetler rehberliğinde arınma, Hz. Muhammed’in (s.) arınmaya talip olan insanı, Allah’ın istediği, Kur’an’ın beyan ettiği ve kendisinin (Resûlullah’ın) insanlığa tebliğ edip örnekliğini gösterdiği gibi bir mü’min olmanın önündeki-arkasındaki büyüklü-küçüklü bütün engel ve tortulardan arındırmasıdır. Yani Müslüman’ın toplam kalite değeridir, kimliği ve kişiliği ile İslâm’ı temsil mükemmelliğidir. Arındırma peygamberin tıpkı vahyi tebliğ etmesi, kitabı ve hikmeti öğretmesi gibi peygamberlik sünneti içinde yer alan ve geçmiş peygamberlerin kitaplarında da yer aldığı bilinen bir risalet niteliğidir. Elbette insana arınma imkanı veren, arınmanın yolunu gösteren, O’nun gösterdiği yoldan gideni temizleyen ve temiz tutan, arındıran ve arınmış tutan ve bütün bunları sadece kendisinin bir lütfu ve merhameti olarak veren yüce Allah’tır. Kur’an, bu hakikatı belirttikten sonra bu lütfunun dünyada insan ile bağının peygamberi aracılığı ile gerçekleştiğini açıklar. Bu bağlamda Hz. Muhammed (s.) inananlarına Allah’ın ayetlerini okuyan, onları arındıran, onlara Kitab’ı, hikmeti ve bilmediklerini öğreten bir elçi olarak gönderilmiştir. Bu hususların tümünün Peygamberimizden öğrenilmesi, onun öğretisi doğrultusunda hareket edilmesi aynı zamanda Müslümanlar için imanî bir yükümlülüktür. Arındırmanın kaynağı yüce Rabbimiz, fiilî rehberi ve örneği peygamberler, dolayısıyla son peygamber Hz. Muhammed (s.) olduğu gibi arınma ihtiyacı ve sorumluluğu içinde olan da insandır. Bu ihtiyaç ve sorumluluğu yerine getiren insan dünya ve ahirette varlık amacına ulaşmış ve kurtuluşa ermiştir. Burada, Hz. Muhammed’in (s.) tezkiye/arındırma tasarrufunu paylaşmaya çalışarak siyer alanında hakkettiği ilgiye mazhar olmasına minik bir katkı sağlamak ve genç siyer araştırmacılarımıza bir kapı aralamak istiyorum.
Keywords : Tasavvuf, Tezkiye, Peygamber, Risalet, Arınma

ORIGINAL ARTICLE URL