Suriye’nin Pan-Arabizm Pratiğinin Teorik Analizi (1946-1970): Zayıf Devlet Teorisi ve Praetoryanizm

Authors : Çağla Mavruk

Pages : 237-246

Doi:10.47138/jeaa.1817338

View : 40 | Download : 89

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalenin temel amacı, 1950’ler ve 1960’lar boyunca Suriye’de meşruiyet krizine ve siyasi istikrarsızlığa yol açan Araplık ile Suriyelilik arasındaki gerilimi incelemektir. 1958’de Suriye ile Mısır’ın birleşmesiyle kurulan Birleşik Arap Cumhuriyeti (BAC), Pan-Arabist rüyanın somut olarak hayata geçirilmiş hâliydi. Ancak, 1961’de Suriye’de gerçekleştirilen bir askerî darbe ile bu birliğin sona ermesi, Pan-Arabizm ile Suriye milliyetçiliği arasındaki çatışmayı, Pan-Arab hareketinin merkezinde yer almış bir ülkede açıkça ortaya koydu. Birleşik Arap Cumhuriyeti’nin kurulmasına giden süreç Pan-Arabizmin zirvesini ifade ederken, bizzat birliğin deneyimi Arap milliyetçiliğinin gerilemeye başlamasının dönüm noktası olmuştur. Bu makale, Araplık ile Suriyelilik arasındaki gerilimi ve bu çatışan ideolojilerin BAC’ın başarısızlığındaki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca, BAC dönemi sırasında ve sonrasında devlet merkezli Suriye milliyetçiliğinin neden güç kazandığını ve Suriye’nin siyasi kurumlarının neden zayıf kaldığını irdelemektedir. Söz konusu dönem, zayıf devlet teorisi ve pretoriyenizm çerçevelerinden hareketle analiz edilmektedir. Makalenin en dikkat çekici bulgusu, Suriye milliyetçiliğinin Pan-Arabizm üzerindeki üstünlüğünün, Suriye’nin dış politikadaki meşruiyet arayışının ve iç politikada siyasi kurumların zayıflığının bir sonucu olduğudur.
Keywords : The United Arab Republic, Pan-Arab Movement, Weak State Theory, Praetorianism, Syria, Egypt

ORIGINAL ARTICLE URL