Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz

Authors : Merve Ekici, Yusuf Kahreman
Pages : 258-275
Doi:10.26650/JEPR1582134
View : 310 | Download : 474
Publication Date : 2025-08-13
Article Type : Research Paper
Abstract :Döngüsel ekonomi, çevresel tahribatın azaltılması, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve kaynakların yenilenmesi amaçlarıyla ön plana çıkan bir yaklaşımdır. Bu model, atık oluşumunu en aza indirgemeyi hedeflemektedir. Ayrıca, model üretilen ürünlerin kullanım ömrü sona erdiğinde doğaya geri kazandırılmasını sağlayarak etkin kaynak kullanımına katkıda bulunmaktadır. Döngüsel ekonomi politikalarının bu önemi göz önüne alındığında ülkeler için sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada kritik bir öneme sahiptir. Bu motivasyonla çalışmada, ekonomik büyüme ile döngüsel ekonominin kişi başına malzeme ayak izi, geri dönüştürülebilir hammadde ticareti ve sera gazı emisyonları gibi alt bileşenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda ülkelerini kapsayan analizde, 2005-2021 yılları arasındaki yıllık veriler kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Analiz sürecinde öncelikle modele ilişkin yatay kesit bağımlılığı ve homojenlik testleri yapılmış, ardından ikinci nesil birim kök testi ile değişkenlerin durağanlık özellikleri incelenmiştir. Değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olup olmadığını tespit etmek amacıyla Westerlund ECM eşbütünleşme testi gerçekleştirilmiş ve sonuçlar bu ilişkinin varlığını göstermiştir. Son aşamada ise Granger nedensellik testi yapılmış; ekonomik büyüme ile kişi başına malzeme ayak izi ve geri dönüştürülebilir hammadde ticareti arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ekonomik büyümenin aynı zamanda sera gazı emisyonları ile döngüsel ekonomi sektörlerine yapılan özel yatırımlar ve katma değer üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. JEL Classification : C23 , Q50 , Q51
Keywords : Döngüsel ekonomi, ekonomik büyüme, sürdürülebilir kalkınma, panel veri analizi, G20

ORIGINAL ARTICLE URL