Türkiye’de Enflasyonun Sosyoekonomik Yansımaları: Şans Oyunları Vergisi Perspektifinden Bir Analiz

Authors : Mehmet Öksüz
Pages : 362-384
Doi:10.26650/JEPR1696592
View : 127 | Download : 888
Publication Date : 2025-08-13
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde 2005–2024 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılarak, enflasyon ile şans oyunları vergi gelirleri arasındaki uzun dönemli ilişki ampirik olarak incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı, enflasyonist baskıların bireylerin ekonomik karar alma süreçlerini nasıl etkilediğini ortaya koymak ve bu davranışsal yönelimin kamu maliyesine yansıyan vergisel boyutunu analiz etmektir. Literatürde, özellikle ekonomik kriz ve belirsizlik dönemlerinde bireylerin geleneksel gelir ve tasarruf yollarının dışına çıkarak kısa vadeli ve yüksek risk içeren kazanç arayışlarına yöneldiği sıklıkla ifade edilmektedir. Bu çerçevede, düşük gelirli grupların şans oyunlarına daha fazla eğilim gösterdiği, bu davranışın ise yalnızca bireylerin psikolojileriyle değil, aynı zamanda makroekonomik koşullarla şekillendiği vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu eğilim şans oyunları vergisi üzerinden değerlendirilmiş; bu bağlamda, yapısal kırılmaların etkisini dikkate alabilen Fourier yaklaşımıyla genişletilmiş eşbütünleşme testi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, enflasyon ile şans oyunları vergi gelirleri arasında uzun dönemli, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca Fourier dönüşümüne dayalı bileşenlerin anlamlılığı, analiz dönemi boyunca yaşanan ekonomik dalgalanmaların bu ilişki üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Ek olarak, hata düzeltme modelinden elde edilen bulgular, kısa dönemli sapmaların zaman içinde dengelendiğini ve sistemin uzun dönemli denge düzeyine yöneldiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda elde edilen bulgular, enflasyonun bir makroekonomik gösterge olmanın ötesinde, bireylerin ekonomik davranış kalıplarını dönüştüren ve dolaylı yoldan kamu maliyesi üzerinde etkili olan çok boyutlu bir toplumsal dinamik olduğunu ortaya koymaktadır. JEL Classification : C22 , E31 , H24
Keywords : Enflasyon, Şans oyunları, Şans oyunları vergisi, Vergi gelirleri, Kesirli frekanslı Fourier ADL

ORIGINAL ARTICLE URL