21. Asırda Bosna Hersek’te İslamî Gündem
Authors : Samed OMERDİC
Pages : 115-134
View : 36 | Download : 13
Publication Date : 2018-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bosna Hersek Devleti ve Boşnak Müslümanlar Osmanlı’nın çekilişinden sonra çok zor süreçlerden geçmiş, Avusturya Macaristan İmparatorluğu, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı (SHS), Yugoslavya Krallığı, Bağımsız Hırvatistan Devleti (NDH) ve Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti gibi rejimleri sürecinde hep baskı, sürgün ve zülüm görmüş ve her türlü hak ve hürriyetlerden mahrum edilmişlerdir. Boşnak alimler, ilahiyatçılar, imam-hatip hocaları ve imam-hatipler İslam dinini korumak adına bütün baskı ve zulümlere rağmen kararlı bir şekilde davasını devam ettirmişlerdir. Osmanlı’dan sonraki zamanda yaşadıkları her şeye rağmen, Boşnak Müslümanlar yok olmadıklarına göre, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyetini son yıllarda (1975’ten sonra) az da olsa din haklarını tanımaya mecbur bırakmıştır. Yugoslavya Cumhurbaşkanı Josip Broz Tito Mısır, Hindistan ve İran ile iyi ilişkiler içerisinde olduğu için Boşnak Müslümanlar dini eğitimi daha çok Mısır’da görmeye başladılar. Buradan hareketle 1990’lı yıllara doğru yaklaşırken Bosna Hersek’te daha önce fiili olmayan yeni dini akım ve ideolojiler görülmeye başlandı. Bosna Hersek dini sahasında 1992-1995 savaşından sonra Şii, Vehhabî, Ahmediyye ve bazı tarikatlar gibi farklı dini akımlar faaliyete geçtiler. Osmanlı’nın Bosna Hersek’ten çekilişinden sonra Boşnak Müslümanların din hizmetlerini yürütmek üzere Boşnakların yegâne dini kurumu olan Bosna Hersek İslam Birliği 1995’ten itibaren, halka İslam’ı sözle ve yazı ile anlatmakla yetinmemiş, uygulamaya yönelik bağlayıcı fetvalar vermişler ve kararlar almışlardır. Bosna Hersek İslam Birliği dışında örgütlenen dini akım ve grupları kendi bünyesine davet ederek, ümmetin birliği ve beraberliği için en faydalı olacağı mütalaa olunmuştur.Keywords : Bosna Hersek, Bosna Hersek İslam Birliği, Dini Akımlar, Vehabizm, Şiizm, Hanefî Mâtürîdî Geleneği
ORIGINAL ARTICLE URL