Prof. Dr. Muhammed Hamîdullah’ın Hayatı Eserleri ve Fikirleri Üzerine Bir Literatür Denemesi

Authors : Erdoğan Köycü

Pages : 26-59

View : 451 | Download : 379

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Muhammed Hamîdullah, 1908 yılında Hindistan’ın Haydârâbâd şehrinde doğmuş; ilk, orta, lisans ve yüksek lisans eğitimini Haydârâbâd’da, doktorasını da Almanya’da tamamlamış, 1932 yılında Türkiye’ye gelmiştir. 1959-1963 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak çalışmıştır. Kur’ân İlimleri, Hadîs, İslâm Anayasa Hukûku, İslâm İktisâdı, Devletler Umûmî Hukûku, Siyer ve İslâm Tarihi gibi ilim dallarıyla ilgili pek çok kitap ve makale telif etmiş çok yönlü bir âlimdir. Eserlerini, Urduca ve Fransızca yazmış, eserleri pek çok dile tercüme edilmiştir. Muhammed Hamîdullah, Cumhuriyet döneminde İslâmî ilimlerin gelişmesi ve kurumsallaşması için büyük gayretler sarf eden Muhammed Tayyip Okiç (ö. 1397/1977) ve Muhammed Tâvît et-Tancî (ö. 1394/1974) gibi âlimlerden biridir. Hem kitap hem makaleler yazmış hem de pek çok ülkede konferanslar vermiştir. İslâm’ın evrensel değerlerini, bütün dünyaya duyurmak için hem klasik hem de modern dönemin verilerini mecz ederek Kur’ân ve Sünnet’i en güzel şekilde anlatmaya gayret sarfetmiştir. Muhammed Hamîdullah’ın hayatı, eserleri ve fikirleri konularında lehinde ve aleyhinde biyografiler, kitaplar, bir doktora tezi, yüksek lisans tezleri, kitap bölümleri, aylık ve ilmî dergilerde makaleler, tebliğler, ansiklopedi maddesi, gazetelerde köşe yazıları yazılmış, öğrencileriyle söyleşiler yapılmış, eserlerinin katalogları ve Erzurum’da verdiği konferansları Türkçe’ye tercüme edilerek kitap halinde yayınlanmıştır. Muhammed Hamîdullah’ın hayatı, eserleri ve fikirlerinin ele alındığı, tebliğlerin sunulduğu iki sempozyum yapılmıştır. Birincisi, 18-19 Kasım 2005 tarihleri arası Bursa Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Bursa İl Müftülüğünün ortaklaşa düzenlendiği sempozyumun tam bildiri metinleri yayınlanmıştır. İkincisi ise, 17-18 Şubat 2017 tarihleri arası International Objective Studies’in düzenlediği “The Legacy of Muhammad Hamidullah and Its Contemporary Relevance” adıyla Yeni Delhi’de düzenlenmiş olan uluslararası konferanstır. On oturum düzenlenmiş, konuşmalar ve sunumlar, Ishtiyaque Danish’in editörlüğünde The Legacy of Muhammad Hamidullah adıyla sempozyum tam metinleri yayınlanmıştır. Muhammed Hamîdullah’ın hayatı, eserleri ve fikirlerini derli toplu ele alan herhangi bir literatür çalışması yapılmamış olması da bizi böyle bir çalışma yapmaya sevk etmiştir. Çalışmamız bu konuda yapılacak daha sonraki çalışmalara kaynaklık teşkil edecektir.
Keywords : İslâm, Hadîs, Fikir, Hz. Peygamber (s.a.s.), Muhammed Hamîdullah

ORIGINAL ARTICLE URL