Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Authors : Muhammet Enes Vural
Pages : 77-93
Doi:10.29288/ilted.1686882
View : 208 | Download : 216
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Hayatın anlamı konusu psikolojide bireysel tecrübe zemininde ele alınmaya başlandıktan sonra psikolojinin temel araştırma konularından biri haline gelmiştir. Bu çabanın önemli bir kısmı, özellikle 1900’lerin ikinci yarısından itibaren onu ölçmeye ve boyutlandırmaya yönelik araştırmalar çerçevesinde gelişmiştir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, anlamın üç temel bileşene sahip olduğunu ileri sürmüştür: kavrayış, amaç ve önem. Bu araştırmada, bu teorik arka plana dayanan ve ilgili literatürde yeni addedilebilecek Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği’nin (ÇBVAÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada bu amaç doğrultusunda veriler çevrimiçi olarak toplanmış; çalışma, dilsel eşdeğerlik (n = 30), test–tekrar test (n = 64) ve ana örneklem (n = 312) olmak üzere 3 farklı örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, dilsel eşdeğerlik çalışmaları kapsamında İngilizce ve Türkçe versiyonlar arasında anlam bütünlüğünün sağlandığı tespit edilmiştir. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş ve ölçeğin üç faktörlü yapısının doğrulandığı görülmüştür. ÇBVAÖ, yakınsak geçerliği destekleyen anlamın mevcudiyeti ve teorik olarak ilişkili hayat memnuniyeti, mutluluk, dindarlık değişkenleriyle pozitif yönlü anlamlı ilişkiler sergilemiştir. Güvenirlik analizleri çerçevesinde, test-tekrar test yöntemiyle ölçeğin zaman içerisindeki tutarlılığının yüksek olduğu ve Cronbach alfa katsayısının genel ölçek için α = .96 olduğu tespit edilmiştir. Düzeltilmiş madde toplam test korelasyonları, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Bulgular, kavrayış, amaç ve önem alt boyutlarından oluşan ÇBVAÖ’nün Türkçe versiyonunun güçlü psikometrik özellikler sergilediğini; klinik tarama ve psikolojik danışma uygulamalarında, ruh sağlığı araştırmalarında ve manevi bakım hizmetlerinde bireylerin anlam düzeylerini değerlendirmede güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.
Keywords : Din psikolojisi, Hayatın Anlamı, Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği, Mutluluk, Hayat Memnuniyeti, Dindarlık, Geçerlik, Güvenirlik.

ORIGINAL ARTICLE URL