Ekonomi Diplomasisinin İhracat Üzerine Etkisinin Ampirik Analizi: Çekim Modeli Uygulaması

Authors : Aida Kan, Halil Tunalı

Pages : 569-587

Doi:10.20990/kilisiibfakademik.1673378

View : 64 | Download : 89

Publication Date : 2025-12-09

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Çalışmanın konusu olan ekonomi diplomasisi, ekonomi politikalarını ve araçlarını kullanarak siyasi hedefleri gerçekleştirmeye odaklanan faaliyetler bütünlüğünü ifade etmektedir. Çalışma, seçilmiş ülkeler örneğinde, ekonomi diplomasisinin ihracat performansı üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada, seçilmiş ülkeler üzerine ekonomi diplomasisinin ihracat üzerine etkisini ölçerken çekim modeli kullanılmıştır. Çekim modelinin tahmininde OLS, Sabit Etkiler Modeli ve Pseudo-Poisson Maximum Likelihood Modeli (PPML) yöntemleri uygulanmıştır. Analiz, 35 ihracatçı ve 59 ithalatçı ülkenin karşılıklı ilişkilerini yansıtan değişkenlerin 2018 yılına ait yatay kesit verilerini kapsamaktadır. Bulgular: Ampirik sonuçlar, dış temsilcilik katsayısının, kullanılan tahmin yöntemine bağlı olarak, %1.5 - %3.3. (OLS ve sabit etkiler) ve %1.2 - %2.1 (PPML ve sabit etkiler) arasında değiştiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, ülkelerin kişi başına gelir düzeyi dikkate alındığında, dış temsilcilik değişkeninin katsayısı farklılık göstermektedir ve ihracat üzerindeki ortalama etkisi %20’dir. Benzer şekilde, ülkeler gelir gruplarına göre sınıflandırıldığında, en yüksek etki orta/orta düşük gelir seviyesi ülkeler arasında kaydedilirken (0.715), en düşük etki yüksek/orta yüksek gelir seviyesi ülkeler arasındadır (0.026). Sınırlılıklar: Kullanılan büyükelçi/konsolosluk sayısı değişkenin özelliği gereği analiz yalnızca yatay kesiti olarak yapılmıştır. Özgünlük/Değer: Yaygın olarak kullanılan OLS ve Sabit Etkiler Modeli yöntemlerine ek olarak ekonomi diplomasisi analizinde ilk defa PPML yöntemi de uygulanmıştır.
Keywords : Ekonomi Diplomasisi, Dış Temcilcilikler, Ticaret, İhracat, Çekim Modeli

ORIGINAL ARTICLE URL