Harita Okuryazarlığı Bağlamında Okur Tepkisi: “Haritada Kaybolmak” Örneği

Authors : Çağrı Öztürk Demirbaş, Meryem Cengiz

Pages : 420-440

Doi:10.17679/inuefd.1581043

View : 146 | Download : 190

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Çağımız koşulları, bilgiyi araştıran, değişimlere uyum sağlamış yeni bilgileri elde eden bireylerin yetişmesini gerektirmektedir. Sosyal bilgiler içeriği gereği bunu sağlamaya elverişli bir derstir. Sosyal bilgiler dersinin öğretiminde kalıcı öğrenme sağlamak için çeşitli materyaller kullanılmaktadır. Bunlardan biri de edebi ürünlerdir. Bu çalışmada “Haritada Kaybolmak” kitabıyla ilgili sosyal bilgiler öğretmen adaylarının okur tepkisini incelemek hedeflenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmada örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi’nde öğrenim gören sosyal bilgiler öğretmen adayı 32 kişi oluşturmaktadır. Nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nitel veri analiz türlerinden içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çoğu sosyal bilgiler öğretiminde dersi destekleyici materyal olarak edebi ürün kullanılması gerektiğini ifade ettiği görülmüştür. Haritada Kaybolmak kitabına ilişkin okur tepkisinde katılımcıların tamamına yakını kitabı olumlu bulup, bu kitabın macera dolu olduğunu, öğrencilerde merak oluşturması, onları heyecanlandırması ve eğitici olması nedeniyle olumlu olduğu şeklindedir. Araştırmada kitabın sosyal bilgiler öğretim programında yer alan becerilerden hangisinin kazanılmasında katkısı olacağı incelenmiş ve ağırlıklı olarak araştırma ve harita okuryazarlığı becerisi ortaya çıkmıştır. Öğretmen adayları kitabın sınıf düzeyi olarak seviyelerine uygun olması ve harita ile ilgili ön bilgi gerektirdiği gibi nedenlerden dolayı yedinci sınıf ve altıncı sınıfta okutulmasından yanadır. Öğretmen adaylarının etkinlikle birlikte kendilerini kitapta gerçekleşen olayı yaşıyor gibi hissettikleri, kendilerini kitaptaki yer ve zamanda hissettiklerini ifade etmişlerdir.
Keywords : Harita okuryazarlığı, coğrafya eğitimi, sosyal bilgiler eğitimi, okur tepkisi, Vladimir Tumanov, Haritada Kaybolmak

ORIGINAL ARTICLE URL