Yükseköğretim Öğrencilerinin Yapay Zekâ Okuryazarlığının Ölçümlenmesi İletişim Fakültesi Örneği

Authors : Emine Arduç Kara

Pages : 664-684

Doi:10.47107/inifedergi.1736535

View : 235 | Download : 282

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Yapay zekâ teknolojilerinin günlük rutinlerden en ileri işlemlere değin tüm alanlarda kullanımının artması, konunun akademide de tartışılmasını beraberinde getirmiştir. Yapay zekâ, kavram olarak çoğunlukla teknik bilgiyi ifade etse de ardında yatan sosyal, politik, ekonomik sürecin de bilinmesi gerekmektedir. Bununla birlikte yapay zekânın sebep olabileceği yıkımların da farkında olmak yapay zekâ araçlarının kullanıcıları için önem arz etmektedir. Bu noktada, bireylerin yapay zekâ teknolojilerini anlayabilmesi, bu teknolojilerle ilgili bilinçli kararlar verebilmesi ve yapay zekânın toplumsal, etik ve ekonomik boyutlarını kavrayabilmesi için gerekli beceriler bütünü olarak yapay zekâ okuryazarlığı karşımıza çıkmaktadır. Medya ve dijital platformlarla yakın ilişkiler sürdüren iletişim fakültesi öğrencileri için yapay zekânın nasıl çalıştığını anlamak, ürettiği içeriklerin etik ihlallerinin farkına varmak, yapay zekâ tarafından sunulan içerikleri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilmek mesleki gelişmişlikleri açısından önemlidir. Belirtilen sorunsaldan hareketle araştırma, iletişim fakültesi öğrencilerinin gelişen bir paradigma olarak yapay zekâ okuryazarlığına yönelik becerilerini ve yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve kesitsel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Süleyman Demirel Üniversitesi İletişim Fakültesi’ne kayıtlı Gazetecilik, Halkla İlişkiler ve Tanıtım, Radyo, Televizyon ve Sinema ve Görsel İletişim Tasarımı bölümü öğrencileri oluşturmaktadır. Olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılarak erişilen 378 katılımcıdan elde edilen verilere göre iletişim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlık farkındalık, kullanım ve değerlendirme boyutlarının etik boyutuna göre yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda cinsiyet, bölüm ve sınıf değişkenlerine göre öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlıkları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar mevcuttur. Özellikle sınıf tabanlı farklılaşan bir durumun söz konusu olması alınan teorik ve pratik eğitimin öğrencilere katkı sağladığını ancak öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlığı yolunda özellikle etik temelli desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Çıkan sonuçlara göre yapay zekâ okuryazarlığı dersinin iletişim fakültesi müfredatına eklenmesinin öğrencilerin akademik ve mesleki gelişimlerini destekleyeceği düşünülmektedir.
Keywords : Yapay zekâ, yapay zekâ okuryazarlığı, yükseköğretim, iletişim fakültesi, medya

ORIGINAL ARTICLE URL