EYVAH! YAŞLANIYORUM: SİNEMADA BİR KORKU FİGÜRÜ OLARAK YAŞLANAN KADIN

Authors : Dilar Diken Yücel

Pages : 453-470

Doi:10.47107/inifedergi.1737956

View : 255 | Download : 407

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Yaşlılık, insanoğlunun yaradılışından beri farklı anlamlar yüklemiş olduğu, tüm insanlığın ortak yazgısı olan evrensel bir olgudur. Modern bilimin gelişmesi ile bir süre ötelenebilmiş veyahut gizlenebilmiş olsa da yaşlılığın uğramadığı bir beden yoktur. Yaşlılığın söz konusu engellenemez yapısı, yaşlılığa dair oluşan korku kültürünün de temel kaynağı olarak değerlendirilebilmektedir. Zira kaçınılmaz olan aynı zamanda korkutucudur. Yaşlılığın insan üzerinde bıraktığı etki özellikle de kadınlar özelinde daha fazla yıpratıcı olmaktadır. Nitekim ataerkil toplumlarda kadından beklenen genç ve güzel olmasıdır. Oysa yaş almak kadının hem güzelliği hem de genç görünümünü için bir tehdit unsurudur. Yaşlandıkça kadın doğurganlığının azalması ve zamanla yok olması da yaşlanan kadının toplumsal statüsünü kaybetmesinin nedenleri arasındadır. Çalışmada yaşlanan kadının sinemadaki görünümlerini tartışmak amaçlanmış ve örneklem olarak seçilmiş olan korku türüne ait The Wasp Woman (1959) ve The Leech Woman (1960) isimli filmler ile yaşlanmanın kadın üzerindeki yok edici, yıpratıcı etkisi üzerinde durulmuştur. Sinemada yaşlı kadın genellikle iki ana temsil biçimi üzerinden ele alınmaktadır. Bunlardan ilki yaşlanan kadının bilgeliğine vurgu yaparken diğeri ise yaşlanan kadının fiziki görünümü ile canavar, cadı, büyücü, vampir vb. kötücül karakterleri birlikte değerlendiren yaklaşımdır. Çalışma kapsamında incelenen filmlerde yaşlı kadınların söz konusu ikinci temsil biçimine uygun oldukları görülmektedir. Sosyolojik film analizi ile incelenmiş olan filmlerde yaşlılığın kadın için adeta bir karabasan olduğu, kadının sosyal dışlanmasına, iş hayatından, aşk hayatından diskalifiye edilmesine neden olduğu tespit edilmiştir. İncelenen filmlerde yaşlı kadınların gençlik hırsı ile dolu, gözü kara, cani, katil, kan emici, büyücü, canavar gibi sıfatlar ile birlikte değerlendirilmiş olduğu görülmüş ve bu olumsuz sıfatları nedeniyle de filmlerin finalinde yaşlı kadına yakışanın ölüm olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : yaşlılık, kadın, korku sineması, abject

ORIGINAL ARTICLE URL