Bulgar İsyanlarında Georgi Rakovski’nin Komitacılık Faaliyetleri (1860-1867)

Authors : Yaşar Arslanyürek, Ahmet Kerem Birhan
Pages : 69-89
Doi:10.54282/inijoss.1638520
View : 68 | Download : 42
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bulgar halkının bağımsızlık sürecini bazı araştırmacılar iki, bazı araştırmacılar da üç döneme ayırarak araştırmıştır. Rakovski Bulgar bağımsızlık sürecini içeren her iki dönemde de önde gelen isimlerden biriydi. Özellikle Bulgar milli bağımsızlık mücadelesinin 1860 yılı sonraki faaliyetlerinde çetecilik faaliyetleriyle ilgili olarak Rakovski, oldukça önemli bir isim olmuştur. Georgi Rakovski (1821-1867) dâhil olduğu ve örgütlediği ayaklanma eylemleri sebebiyle Bulgar tarihçileri tarafından Bulgar komitacılık hareketlerinin ilk fikir babası ve sözde Bulgar millî bağımsızlık düşüncesinin oluşmasında etkili olan ilk lider olarak görülmüştür. İstanbul Yüksek Rum Mektebinde aldığı dinî eğitimden sonra ihtilalci Yunan gençlerle görüşmek için Atina’ya gitmiştir. Atina’da Bulgarlara bağımsızlık fikrini aşılamayı amaçlayan gizli Makedon Cemiyeti içerisinde yer almıştır. Burada kısa bir süre Türkçe, Fransızca ve Yunanca öğretmenliği yaptıktan sonra yöneticisi olduğu bir Bulgar çetesiyle birlikte Tuna’yı geçerek Bulgar topraklarında ayaklanma başlatmayı düşünmüş ve komitacılık faaliyetlerinden dolayı tutuklanarak ölüme mahkûm edilmiştir. Fakat kapitülasyonlar ve Yunan vatandaşı olması hasebiyle cezasını çekmek üzere Yunan Konsolosluğu’na teslim edilmiştir. Yunanistan’ın İstanbul konsolosunun girişimiyle Marsilya’ya gönderilmiş ve orada bir buçuk yıl kalmıştır. Buradan Atina ve İstanbul üzerinden Kazan’a geri dönmüştür. Kazan’da komşularının ve kasabanın huzurunu bozdukları şikâyetleri nedeniyle babasıyla birlikte tutuklanıp İstanbul’da 7 yıl hüküm cezasına çarptırılmıştır. Bu çalışmada Bulgar millî kimliğinin oluşmasında etkisinin büyük olduğu Rakovski’nin hayatı, ideolojisi ve Bulgar komitacılık faaliyetlerindeki etkisi ele alınmaktadır
Keywords : Bulgaristan, İsyan, Georgi Rakovski, Osmanlı Devleti, Komita

ORIGINAL ARTICLE URL