Osmanlı Dönemi Sakız Adası ve Batı Anadolu Ekonomisi İçindeki Yeri

Authors : Mehmet Taş, Mevlüt Anıl Fidan

Pages : 205-221

Doi:10.54282/inijoss.1639182

View : 63 | Download : 50

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sakız Adası, İzmir’e 6-7 deniz mili uzaklıkta bir ada parçasıdır. Ada, jeolojik olarak Anadolu yarım adasının Adalar Denizi’ndeki uzantısı konumundadır. Onun Anadolu’ya olan jeolojik ve coğrafi bağlılığına iklim, kültür ve ekonomik yönden bu iki yer arasındaki benzerlikler eşlik eder. Bu ada, tarihsel süreç boyunca özellikle Bizans ve Ceneviz hakimiyetinden sonra 1566’da Osmanlı hakimiyetine geçmiştir. Burada Türkler tarafından yapılan düzenlemeler sonucunda ada ekonomik ve ticari yönden gelişerek önemini artırmış ve Batı Anadolu’nun Avrupa’ya açılan bir penceresi haline gelmiştir. 17.yüzyıl ortalarından sonra ise adanın ticari ağırlığı güvenlik, elverişlilik, uygunluk ve verimlilik gibi nedenlerle İzmir limanına kaymıştır. Ancak bu tarihten sonra da adanın Batı Anadolu ekonomisi içindeki yeri belli bir düzeyde devam etmiştir. Adanın 347 yılı bulan Batı Anadolu’ya olan ekonomik bağlılığı, demografik ve lojistik bağlılıkla daha da güçlenmiştir. Öyle ki Sakız Adasında yaşayan insanların akrabaları İzmir, Aydın, Çeşme ve İstanbul’da yaşarken ada sakinlerinin ihtiyaç duyduğu yiyecek malzemeleri belli dönemlerde Batı Anadolu’dan karşılanmıştır. Adada yaşayan Rumlar, Türkler ve Latinler ile Yahudilerin uzun yüzyıllar boyunca birkaç istisna dışında barış ve istikrar içinde yaşamalarının sırrı gerek kendi aralarında ve gerekse Batı Anadolu ile kurdukları güçlü ekonomik ve kültürel bağlarda yatıyor. Bu çalışmada bu bağlara atıf yapılmakla birlikte işaret edilen ekonomik bağlara mercek tutulmaya çalışılacaktır.
Keywords : Sakız Adası, Batı Anadolu, Osmanlı Devleti, Adalar Denizi.

ORIGINAL ARTICLE URL