Tasarruflar, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Sanayi Üretim Endeksi İlişkisi: Türkiye Örneği

Authors : Hacı Hayrettin Tıraş, Dilek Atılgan

Pages : 390-412

Doi:10.54282/inijoss.1644071

View : 87 | Download : 53

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye\\\'de, 24 Ocak 1980 kararları ile dışa açık, ihracata dayalı büyüme stratejisi ve liberalleşme politikaları uygulanmaya başlanmıştır. Bu stratejiye uygun olarak 1980’li yıllarda sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi ve dünya ekonomisine entegre olma çabaları artmış, yapılan düzenlemelerle mal ve sermaye hareketlerinin önündeki kısıtlamalar azaltılmıştır. Türkiye’de yatırımların finansmanı için iç tasarruflar yetersiz kalmakta ve yeterli sermaye birikimi sağlanamamaktadır. Finansman açığı olan diğer ülkeler gibi Türkiye’de bu ihtiyacını ülke dışından karşılamaya çalışmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de tasarruflar ve doğrudan yabancı yatırımların (DYY) sanayi üretim endeksi ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada kullanılan değişkenlere ait veriler Dünya Bankası ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistiklerinden alınmıştır. Ekonometrik yöntem olarak Johansen eşbütünleşme testi ve uzun dönem tahminlerde kullanılan FMOLS, DOLS ve CCR yöntemlerinden yararlanılmıştır. Eşbütünleşme yöntemine göre değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu doğrulanmaktadır. FMOLS, DOLS ve CCR yöntemlerinden elde edilen bulgular ise tasarruflar ve DYY’deki artışın sanayi üretim endeksini arttırdığı yönündedir. Dolayısıyla sanayileşmeyi hızlandırarak, üretim ve ihracat artışı ile ekonomik büyümeyi gerçekleştirmek için tasarrufların artırılması ve DYY’lerin önündeki ekonomik, politik, sosyal ve hukuki engellerin kaldırılması uygun olacaktır.
Keywords : Sanayi Üretimi, Tasarruflar, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL