Tanzimat Dönemi Çocuk Edebiyatının Bilinmeyen Bir Yazarı ve Eseri: Ahmed Medhi “Safvet yahut Genç Çiftçi” Eseri

Authors : Esra Kürüm
Pages : 323-337
Doi:10.54282/inijoss.1666918
View : 59 | Download : 33
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Tanzimat Dönemi, Türk edebiyatı içinde en karakteristik dönemlerden biridir. Bu dönem sadece edebiyatın değil, devletin ve toplumun bütün algoritmasını baştan sona değiştiren bir süreci içermektedir. Bugünkü edebî anlayışın ilk adımları da bu dönemde atılmıştır. Türk aile yapısı ve Türk eğitim sistemi, yepyeni bir oluşumla şekillenmeye başlamıştır. İslami ilimlerle birlikte “usul-i cedit” denilen tarzda eğitim veren eğitim kurumlarınının açılmasıyla eğitimin ve eğitim materyallerinin de nitelikleri değişim göstermiştir. Bütün bu yeniliklerin ateşleyicisi ise büyük oranda matbuat olmuştur. Türk aydını, adına Batılılaşma denilen bu yeni medeniyet algısının yerleşmesi için Batı edebiyatını ve fikir dünyasının ürünlerini yaymaya, böylelikle aydınlanma çağını getirmeye çabalamışlardır. Bu bakımdan birçok gelişmenin ilk adımının yeri ve tarihi Tanzimat Dönemi’ne işaret etmektedir. Modern Türk çocuk edebiyatı için de ilklerin tarihi Tanzimat yıllarına denk gelmektedir. Çevirilerle başlayan çocuk edebiyatının ilk ürünleri, uyarlamalar ve telif çocuk eserleri ile bugünü hazırlamıştır. Değişim ve dönüşüm devrini en az hasarla atlatmış, aydınlanma ve Batılılaşma fikrini doğru özümsemiş yeni bir nesil yaratma çabası içinde iken millî, ahlaki, toplumsal ve inançla igili değerlerin korunabilmesi için yerli kalemlerin elinden çıkmış edebî eser ihtiyacı da oldukça fazladır. Ahmed Medhi, usul-i cedit tarzında eğitim verme amacıyla kurulmuş olan Feyzi Sıbyan Mektebi muallimi olarak bu ihtiyacın farkındadır. Bu yüzden Safvet yahut Genç Çiftçi adlı eseri kaleme almıştır. Ahmed Medhi hakkında bugüne kadar herhangi bir çalışmaya rastlanmamakla birlikte Saffet yahut Genç Çiftçi adlı eserinin günümüz Türkçesine dahi kazandırılmamış olmasından kaynaklı olarak bu araştırmada mezkûr eser üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu araştırma ile günümüz Türkçesine kazandırılan Safvet yahut Genç Çiftçi, Türk çocuk edebiyatı açısından değerlendirilmiştir.
Keywords : Tanzimat Edebiyatı, Çocuk Yazını, Ahmed Medhi, Değerler Eğitimi, Safvet

ORIGINAL ARTICLE URL