Sürdürülebilir Tüketim Literatürüne Bibliyometrik Bir Bakış: Eğilimler, Temalar ve Gelecek Yönelimler

Authors : Arif Yıldız

Pages : 453-476

Doi:10.54282/inijoss.1671671

View : 125 | Download : 91

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilir tüketim kavramına yönelik akademik eğilimleri, öne çıkan temaları ve temel araştırma odaklarını belirlemek için bir bibliyometrik analiz yapmaktır. Sürdürülebilir tüketim, çevre politikalarından dijital pazarlama stratejilerine kadar geniş bir etki alanına sahip olup, literatürdeki gelişim sürecini anlamak ve gelecekteki araştırmalara yön vermek önemlidir. Bu çalışma, sürdürülebilir tüketimle ilgili yayınların yıllara göre dağılımı, disiplinler arası etkileşimler, atıflar ve anahtar kelimeler üzerinden literatürün mevcut durumunu incelemektedir. Araştırma, Web of Science (WoS) veri tabanında yer alan ve “sürdürülebilir tüketim” anahtar kelimesini içeren 2002-2024 yılları arasında yayımlanan 712 çalışmanın bibliyometrik analizini içermektedir. VOSviewer programı kullanılarak yapılan analizler, yıllara göre yayın sayıları, yayınlanan makalelerin disiplinlere göre dağılımı, yayın türleri ve yayın sayıları, yayın sayılarının ülkelere göre dağılımı, atıfların yıllık analizi ve atıf sayılarına göre yayınların incelenmesi, atıf ağı analizi, dergilere göre yayın sayıları, anahtar kelime ilişki ağı, Türkiye’de yapılan çalışmaların analizi gibi farklı açılardan literatürün haritalandırılmasına olanak sağlamıştır. Çalışma, disiplinler arası bir bakış açısıyla sosyal bilimler alanındaki çalışmaların analizini de kapsamaktadır. Yapılan analizler sonrasında sürdürülebilir tüketimle ilgili literatürde 2002 yılından itibaren artış eğilimlerinin olduğu ve 2024 yılı itibarıyla bu alanda yapılan en yüksek sayıda yayının bulunduğu görülmüştür. Ayrıca, sosyal bilimler alanında sürdürülebilir tüketim üzerine yapılan çalışmaların ön planda olduğu ve bu alanda en fazla katkıyı Çin, ABD ve Almanya’nın sağladığı tespit edilmiştir. Türkiye’nin ise bu konuda daha düşük bir yayın sayısına sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bibliyometrik analiz, sürdürülebilir tüketimle ilgili anahtar kavramların literatürde daha fazla yer bulmaya başladığını ve konunun öneminin giderek arttığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Sürdürülebilir tüketim, Bibliyometrik analiz, VOSviewer, Web of Science, Literatür incelemesi

ORIGINAL ARTICLE URL