Dede Ömer Ruşeni'nin Divanı'nda Tasavvufi Mertebeler

Bu makale, Dede Ömer Rûşenî ’nin (ö. 892/1486-87) Divan’ında tasavvuf mertebeleri olarak nitelendirdiği tevbe, zühd ve nihayetinde tecelli kavramlarına yaklaşımını ortaya koymayı hedeflemektedir. Halvetiyye’nin dört büyük kolundan biri konumundaki Rûşeniyye’nin nispet edildiği Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1486-87), yaşadığı onbeşinci asırda zahirî ve bâtınî ilimleri birleştirmiş âlim ve ârif bir şahsiyet olarak tanınmaktadır. Kendisi, medrese tahsili sonrası Halvetîlik’te “Pir-i Sâni” diye de anılan Seyyid Yahya Şirvanî’nin yanında manevi eğitim görmüştür. Tefsir, hadîs, akâid, kelâm başta olmak üzere İslâmî ilimlere vâkıf olan Dede Ömer’in düşüncelerinde Mevlânâ ve İbn Arabî’nin tesiri açık bir şekilde hissedilir. Ruşeni, yetiştirdiği İbrahim Gülşenî, Timurtaş Halife, Şâhin-i Halvetî gibi isimler yanında eserleriyle de tasavvuf tarihinde etkili olmuş bir şahsiyettir.