Ekonomik Büyümenin Çevresel Maliyeti: Türkiye ve İran Ölçeğinde Co2 Emisyonlarının Belirleyicileri

Bu çalışmada amaçlanan küresel ısınma probleminin baş faktörü karbondioksit emisyonlarını (CO 2 ) artıran ve azaltan faktörleri, 1990 – 2011 yılları arasında,Türkiye ve İran için analiz etmektir. Çalışmanın ilk kısmında Zhang (2000) tarafından geliştirilen ve OECD tarafından 2002 yılında kabul edilen ayrışma faktörü kullanılarak Reel GSYİH ile CO 2 emisyonları arasındaki ilişki araştırılmıştır. İkinci kısımda ise Logaritmik Ortalı Divisia Endeks (LMDI) ayrıştırma yöntemi kullanılarak her iki ülke için CO 2 emisyonlarının belirleyicileri ortaya çıkarılmıştır. Çalışma bulguları her iki ülkede ekonomik aktivite etkisinin ve nüfus yoğunluğu etkisinin CO 2 emisyonlarını en fazla artıran iki faktör olduğuna işaret etmektedir. İran’da enerji yoğunluğu etkisi CO 2 emisyonlarını kayda değer ölçüde artırırken Türkiye’de bu faktör minimal ölçüde azaltıcı bir etki izlemiştir. İran’da karbon yoğunluğu etkisi emisyonları küçük oranda azaltırken, Türkiye’de bu faktör karbon emisyonlarını küçük oranda artırmaktadır. Sonuç olarak, çalışma bulguları her iki ülkenin de ciddi anlamda enerji tasarrufuna gitmesi gerektiğini ve her iki ülkenin enerji kaynaklarında ciddi bir çeşitlendirmeye ihtiyaç duyduklarını vurgulamaktadır.