Şaire Karşı Şiir, Niyete Karşı Metin: Attilâ İlhan’ın “Tarz-I Kadim” Şiirinde Gelenek

“tarz-ı kadim” şiiri, Attilâ İlhan’ın 1954 yılında yayımlanan ve ikinci şiir kitabı olan Sisler Bulvarı ’nda yer alır. Kitabın 1981 yılındaki 4. baskısının sonuna “Meraklısı İçin Notlar” başlıklı bir bölüm eklenir. Şair, diğer şiir kitaplarında da yer verdiği bu bölümde, şiirlerine dair anekdotlar sunar ve yorumlarda bulunur. Bu bölümde okura verilen bilgiler, şaire ve eserlerine dair yapılan inceleme ve araştırmaları etkileme ve yönlendirme potansiyeline sahiptir. “tarz-ı kadim” şiirine dair not, bu etkiye bir örnektir. İlgili notunda şair, söz konusu şiirde geleneğe karşı saldırgan bir tutum takındığını ve daha sonra geldiği aşama itibariyle bu tutumu artık benimsemediğini belirtir. Attilâ İlhan’ın bu notundaki düşünceler araştırmacılarca da aktarılmıştır. Oysa metne bakıldığında “tarz-ı kadim” şiiri, geleneğe bir saldırı değil, saygı çerçevesinde yapılmış bir itiraz olarak okunabilir. Bu bakımdan yazarın niyeti veya yorumu karşısında metnin anlamı, “intentional fallacy” (niyet yanılgısı) ve “affective fallacy” (duygu yanılgısı) kavramları çerçevesinde irdelenebilir.