Halit Ziya Uşaklıgil’in “Ayni Tata” ile Oğuz Atay’ın “Beyaz Mantolu Adam” Hikâyelerini Birlikte Okumak

Oğuz Atay, edebiyatımızda modern ve postmodern özellikler gösteren Tutunamayanlar romanı ile 1970’lerde bir kırılmayı gerçekleştirmiştir. Oğuz Atay’ın eserlerinde çoğunlukla Batılı yazarların tesiri görülmekle birlikte Türk edebiyatının önemli bazı isimlerini de takip ettiği, okuduğu bilinmektedir. Bu yazarlar arasında özellikle Halit Ziya’nın eserleri üzerine düşünen ve bazı tespitlerde bulunan Oğuz Atay, günlüklerinde yazarla benzer duyarlılıklara sahip olduğunu ifade eder. Romanlar söz konusu olduğunda dile getirilen bu benzerlik, çalışmamızın konusunu teşkil eden hikâyelerde de kendisini göstermektedir. Halit Ziya’nın “Ayni Tata” ve Oğuz Atay’ın “Beyaz Mantolu Adam” hikâyelerinde yabancılaşma ve toplumun dışına itilme konusu benzer karakterlerle işlenmiştir. Bu konu ve karakter benzerliğine karşın yazarların edebiyat anlayışlarının ve edebiyattan beklentilerinin farklı oluşu, hikâyelerdeki göndermeler ve anlatıcının konumunda görülen ayrılıklar eserleri farklı okumamızı sağlar. Çalışmamızda belirtilen hususiyetler göz önünde tutularak hikâyeler karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır.