Bir Osmanlı Paşasının Kaleminden Hz. Peygamber (sav) ve Râşid Halifeler Dönemi: Abdüllatif Subhi Paşa ve Hakâiku’l-Kelâm fî Târîhi’l-İslâm adlı Eseri

Müslümanlar ilk dönemlerden beri hem öğrenmek hem de karşılaştıkları sorunları çözmede ilham almak amacıyla Hz. Peygamber (sav) ve Râşid Halifeler’in tarihini merak etmiş ve bu alanda pek çok eser telif etmişlerdir. Bu çalışmalar İslâm tarih yazıcılığının doğuşunda ve gelişmesinde önemli rol oynamıştır. XIX. Yüzyılda Osmanlı münevverleri İmparatorluğun içinde bulunduğu zor şartların üstesinden gelebilmek için çeşitli alanlarda eserler kaleme almışlardır. Abdüllatif Subhi Paşa da Hakâiku’l-Kelâm fî Târihi’l-İslâm adını verdiği eseri ile Hz. Peygamber (sav) ve Râşid Halifeler dönemine ait olayları farklı bakış açılarıyla ele almıştır. Subhi Paşa’nın eseri, Osmanlı siyer literatürüne katkı sağlamanın ötesinde aynı zamanda sıkıntılı günler geçiren müslümanlara nasıl bir tavır takınması gerektiği üzerinde durması yönünde tavsiyelerde bulunması hasebiyle de orijinal bir eserdir. Eser, son dönem Osmanlı ve İslâm tarih yazıcılığını anlama ve ilk dönem İslâm tarihine bakışı ortaya koyması açılarından önem taşımaktadır.