Understanding Food Prices in Turkey: An In-Depth Interview Approach

Authors : Sefa IŞIK, Fatih Cemil ÖZBUĞDAY

Pages : 912-937

Doi:10.15869/itobiad.821208

View : 59 | Download : 17

Publication Date : 2021-03-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Gıda fiyatlarının yükselmesi yoksulluğu ve tüketici fiyat endeksini olumsuz etkilediği için dünyanın her yerinde memnuniyetsizliklere yol açmaktadır. Türkiye ise, özellikle 2018 yılında olmak üzere, son yıllarda gıda enflasyonundan olumsuz etkilenen ülkelerden biri oldu. Örneğin, 2018 yılının Ekim ayında gıda fiyatları bir önceki yılın aynı ayına göre yaklaşık yüzde 30 arttı. Bu çalışma, nitel bir analiz metodu olan derinlemesine mülakat tekniğini kullanarak Türkiye’deki gıda fiyatlarını etkileyen faktörleri belirlemeye çalışmaktadır. Bu anlamda çalışmada, tarım ve gıda sektörlerindeki uzmanlarla derinlemesine mülakatlar yapılmış ve elde edilen veriler NVivo 12 nitel veri analiz programı ile yorumlanmıştır. Çalışmanın bulguları Türkiye'de arz yönlü faktörlerin talep yönlü faktörlerden daha önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle, enerji, gübre, yem ve tarımsal ilaçlar gibi tarımsal girdilerin ithalata bağımlı yapısı nedeniyle Türk Lirası’nın değer kaybettiği dönemlerde girdi maliyetleri önemli rol oynamaktadır. Ayrıca, Türkiye’nin tarım sektörünün uzun yıllardır çözülemeyen yapısal sorunları gıda fiyatlarını olumsuz etkilemektedir. Bunlar; kırdan kente göç ve yaşlanan kırsal nüfus, düşük teknoloji ve verimlilik, parçalı ve terk edilmiş tarım arazileri, kırsal nüfusun eğitim seviyesi, küçük ölçekli işletme yapısı, modern olmayan seralar, finansman ve sulama sorunlarıdır. Türkiye ayrıca yeterli ve iyi sınıflandırılmış tarımsal verilerden yoksundur. Bu durum etkili tarım politikalarının uygulanabilmesinin önünde önemli engellerden biridir. Uygulanan ithalat kararlarının ise yurtiçi üretime zarar verdiği görülmektedir. Bunlara ilave olarak, gıda tedarik zinciri boyunca rekabete ilişkin sorunların ve mafya-benzeri yapıların olması sağlıklı fiyat oluşumuna engel olmaktadır. Diğer taraftan, ihracat, tüketici tercihlerindeki değişiklikler, nüfus artışı, gelir artışı, artan turist ve mülteci sayısı, gıda israfı gibi talep yönlü etkenler de Türkiye'deki gıda fiyatlarını önemli ölçüde etkilemektedir.    
Keywords : Tarım Ekonomisi, Gıda Fiyatları, Türkiye, Nitel Veri Analizi, Derinlemesine Mülakat Tekniği

ORIGINAL ARTICLE URL